- "Đã hay lời Chúa Giêsu thì rõ ràng lắm, song nếu con mắt tôi không tỏ tường, thì tôi không tin". Thầy Antôn liền hỏi:

- Vậy anh muốn tôi làm phép lạ nào?

- Tôi có một con ngựa. Ngày thứ bốn tôi sẽ dắt ra đây cùng một bó bỏ non. Còn thầy, thầy sẽ đưa Thánh Thể ra trước mặt nó. Nếu nó bỏ cỏ không ăn mà quỳ lạy Thánh Thể, thì tôi sẽ tin có Chúa Giêsu ngự thật trong đó. Thầy Antôn nhận cuộc, rồi quay về tu viện ăn chay, cầu nguyện ba ngày ba đêm.

Đến ngày hẹn, từ sáng sớm, dân chúng đã tuôn đến đầy chợ. Ông chủ dắt ngựa đi trước, đầy tớ đội cỏ theo sau. Đồng thời, thầy Antôn cũng kiệu Mình Thánh Chúa đến và nói lớn: "Hỡi con vật vô tri, nhân danh Chúa Giêsu đã dựng nên mi, và đang ngự trước mặt mi, ta truyền cho mi phải quỳ gối thờ lạy Chúa, để thiên hạ biết rằng vạn vật trên trời, dưới đất phải thờ lạy Ngài."

Đang khi thầy nói, thì đầy tớ vâng lời chủ vội đem sọt cỏ đặt ngay trước mõm ngựa, nhưng nó chẳng thèm để ý tới: chỉ vội vàng quỳ hai chân trước xuống thờ lạy Chúa; dù tên đầy tớ ra sức ấn cỏ vào mồm, nhưng ngựa vẫn không thèm ăn, cứ quỳ yên cho đến khi thầy Antôn kiệu Mình Thánh Chúa về mới đứng lên ăn. Phần người rối đạo nói trên cùng cả dòng họ thì đã trở lại đạo thật và sống đạo nên gương. Ông lại còn bỏ tiền của xây một đền thờ tôn kính thánh Phêrô tại thành Tulu, đến nay hãy còn. (còn tiếp)

Áo Nâu, Anh thân yêu,

Hộp thư lưu giữ kỷ niệm của em đã lên đến con số trăm. Mỗi lá thư đều ẩn chứa một thời gian, một khung cảnh và một điều mới nẩy nở trong tâm tư.

Này Anh! Hôm nay em kể cho anh nghe về một bà cụ già mà bọn em quan tâm săn sóc từ rất lâu rồi.

Buổi chiều hôm ấy, trước Lễ Giáng Sinh, trong khi mọi người chuẩn bị đi Lễ hoặc trang trí cho xong hang đá, thì Các chị Phan Sinh Tại Thế đang “trang điểm” cho “chúa Giêsu" già yếu cô đơn bị đời quên (xin hãy nhìn hình ảnh kèm ở đây).

Lãng! Một chị nói: "Chúa không có trong hang đá đâu! Ta hãy đi đến túp lều nhỏ tối tăm rách nát kia kìa." Thế là chúng em cùng đi, cầm theo chiếc máy ảnh. Bà cụ nằm liệt từ hai năm nay, không con cháu, chỉ có vài chị em Phan Sinh Tại Thế (với chồng) săn sóc tắm rửa và bón cho ăn uống. Hôm nay, đón Chúa Giáng Sinh, chúng em đến với bà cụ, bón cho mấy thìa cháo loảng, chút ít nước khoáng, rồi lo rửa các vết thương trên lưng của bà cụ (vì nằm lâu ngày nên bị lở lói), thay tã lót và lấy các mảng bông băng để đem đốt đi, rồi xức thuốc men cho bà cụ, đặt bà nằm lại.

Nhìn ánh mắt của bà, khi thì nhắm nghiền như để hưởng thụ, khi thì mở rộng liếc qua nhìn lại như để ghi nhận hình ảnh của những người đem chút ủi an đến với mình. Chúng em cảm nghiệm Chúa đến với chúng em trong tâm hồn, để hâm nóng tình yêu, để từ đó, chúng em đến với “chúa” trong túp lều này...

Ngày ấy, em ước mơ và cầu xin rằng: Bà cụ cô đơn, nếu ra đi vào những ngày thường trong tuần, thì đám tang của bà cụ sẽ vắng người đến để cầu nguyện và dâng lễ, vì thế xin Chúa an bài cho bà cụ ra đi vào ngày có đông người tham dự kinh nguyện và thánh lễ.

Thế rồi bà cụ đã ra đi ! Ngày thứ Bảy Anh ạ.

Đám tang được tổ chức vào ngày Chủ nhật có rất đông người tham dự và tiễn đưa. Chi họ Phêrô phối hợp đi quyên tiền, và thực hiện cho bà cụ một chiếc quan tài tươm tất và một ngôi mộ xây ấm cúng.

Anh thân yêu.

Ánh mắt "Tình yêu" của bà cụ nói với em rằng: Tình yêu không phải là khẩu hiệu để hô hào, ai thích hô to thì có thể hô được. Tình yêu cũng không thể có tình trạng một phút yêu ai, một giờ thích ai, một ngày quí ai,... rồi cả đời quên hết tất cả. Tình yêu ràng buộc, Tình yêu trói chặt người với người, người với Chúa và "chúa" với người. Em mong Anh giúp đỡ và cấy vào cho mọi người PSTT thứ Tình yêu đích thực ấy, để mọi ngày mỗi người phát triển tinh thần của Anh, nhờ sự dẫn dắt của Cha Thánh Phanxicô. Em chào anh và hẹn thư sau.

 Agnès Kim Gương

Phòng mình họp nằm đầu dãy trệt,

Mở cửa phòng, cửa lòng mở ra ngay

Mình gặp nhau, mắt nhìn mắt, tay nắm tay

Mà tình yêu đến khi nào không biết

Đoàn mình họp vào những chiều Chủ nhật,

Đọc Lời Chúa và chia sẻ cho nhau

Nhìn anh, chị đã bạc mái đầu,

Sao phong cách trẻ trung đến thế!

Anh em mình thực tâm chia sẻ

Để tâm tư được Chúa bảo ban

Để tình yêu chiều đứng được lan tràn

Và tình yêu chiều ngang luôn sống động.

Giờ mình họp trái tim mình mở rộng

Để sẻ chia tha thứ và trao ban

Để cuộc đời thành chuỗi ngọc hiến dâng

Mọi cuộc họp biến thành giờ cầu nguyện,

Sau buổi họp, mọi nghi ngờ tan biến,

Mọi buồn phiền được hoá giải thanh minh

Phan Sinh ơi! Linh Đạo Phan Sinh!

Anh là tất cả của mọi giờ sinh hoạt.

Con về lại miền lá vằn thăm Mẹ.

Nghe quất quay nỗi nhớ hối bạc đầu.

Từng đoàn người quanh chân Mẹ.

Gói lá vằn, nước trong dưới bệ

Đau nhức lắm phận người, Mẹ chớ chê!

Xoa bệ ngự gót viếng vương

Vuốt mắt má, vê tim vai: mơ tay Mẹ .

Khuya càng lắng niệm kinh càng cao giọng

Mỗi nhóm người mỗi riêng biệt cung, canh,

Con chừng như bè hợp xướng tấu thanh

Chắc trên ấy Mẹ nghe vui tai lắm .

Thăm tháp chuông ngôi Vương Cung Lavang

Sừng sững đứng vết loang lỗ hoang tàng.

Tang thương! Ôi chinh chiến!

Bùi ngùi áp mặt gạch con hỏi: Sao hở Mẹ,

Phải tang hoang tin yêu mới nồng nàn?

Mẹ nhìn con mĩm cười như mím mếu

Mắt long lanh thinh lặng, lắng cõi lòng.

 Pl.Hiểu (Đầu Sấu)

Khi xác quyết Tôi tin kính Đức Chúa Trời là Cha duy nhất cũng bao hàm việc nhận sự vĩ đại và quyền năng của Ngài. Sách Daniel và Isaia viết Thiên Chúa tự xưng Danh mình mặc khải cho con người (Dnl 6,4-Is 45,22). Thánh sử Marco còn thuật lại lời Đức Giêsu khẳng định “Thiên Chúa là Đức Chúa duy nhất” (Mc12,29), mà còn mặc khải cả quyền năng vô biên vô cùng, không có gì là không làm được (Lc 1,37).

Và khi "niềm vui có hai người được nhân đôi, nỗi buồn có thêm bạn vơi nửa". Thì cứ lấy trí suy phàm nhân luận ra quyền năng vô biên của Chúa muốn chia sẻ vinh quang nên Ngài đã tạo dựng vũ trụ từ hư vô (2Mcb7,28), sáng tạo con người từ và vì tình yêu (St 1,26 & 28). Rõ ràng, vũ trụ được Thiên Chúa tạo thành mục đích để biểu lộ, thông ban lòng nhân hậu Ngài. Cho vinh quang và hạnh phúc nhân lên nhiều lần.

Công trình tạo dựng của Thiên Chúa cho một nghiệm số chung: Vì yêu, vũ trụ và con người được tạo dựng (thường gán cho Chúa Cha). Nhưng trong đó có cả sự cứu khổ con người (thường chỉ gán cho Ngôi Hai) là Thiên Chúa đã lập vườn Eden với những cây mọc lên trông thì đẹp ăn thì ngon (St 2,9) cho con người hưởng dùng khỏi đói. Lại ban cho mỗi cây có hạt tùy theo giống, Trật tự vũ trụ ngày đêm, tinh tú lấp lánh đẹp rỡ ràng. Các loài vật sinh sôi nẩy nở đầy mặt đất… không là quan phòng, chăm sóc…sao? (sự quan phòng thường nghĩ chỉ do Chúa Thánh Thần). Vì thế Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần là nguyên lý duy nhất không thể phân chia nên công trình sáng tạo vũ hoàn và con người chính là của Ba Ngôi Thiên Chúa, nói cách khác là của Thiên Chúa chúng ta tôn thờ. Rồi từ đó Thiên Chúa cũng đã nhập thế ở luôn với con người, để cùng vui sống, cùng lữ hành rong ruổi trên dương trần và đồng hành cho con người vui trên đường lữ thứ về lại Eden (?!). Ôi Cha yêu con thật hải hà!

Rồi chính đặc ân tự do Chúa ban cho con người (St 1,26: vì là một bản vị có lí trí, ý muốn và quyền năng (Tv 8,6), nhất là sẽ còn được ân sủng nữa) đã khiến Cha chúng ta tất bật lo toan vất vả khi con người sa ngã, dù ngay tức khắc đã hứa cứu chuộc (St 3,15) . Ôi felix culpa! Tội hồng phúc!

Công đồng Vaticano 2 nhìn ra sự tất bật lo toan ấy khi công nhận niềm tin các tôn giáo bạn (có trước Chúa Giêusu) là niềm tin Thiên Chúa chuẩn bị để dễ tiếp nhận giáo lý Đức Kitô -Một giáo lý mặc khải Tạo hoá là Thiên Chúa tối thượng, duy nhất và là Cha nhân hậu chứ không là Thần linh quyền oai chỉ biết trừng phạt. Một mặc khải do chính Người Con duy nhất sinh ra từ Đấng Tự Hữu xác quyết (Ga 3,16-17)- bỡi:

- Vì tín ngưỡng là bản tính của con người.

- Nó đều hướng đến điều thiện.

- Đều công nhận quyền năng tâm linh.

- Nếu không công nhận, ấy chính lúc chính mình không qui phục sự an bài quan phòng mọi sự trên trời dưới đất của Thiên Chúa. Một niềm tin chứng minh ngược Thiên Chúa mình tôn thờ không quyền năng tối thượng, duy nhất! Cho nên tất cả nhân loại đều được cứu, đều là anh em (Mt 6,9 & Lc 6,36). Anh em nghĩa là bình đẳng và liên đới, đồng thừa tự mọi ân sủng từ Trời ban cho nhưng không (Mt 5,45).

- Luật tự nhiên hay Thánh ý Thiên Chúa biểu hiện trong bản tính nhân loại khi Chúa sáng tạo-còn gọi là lương tâm- (mà tội lỗi chỉ làm suy yếu chứ không hủy diệt được).Do đó lí trí nhân loại và thần học tự nhiên có thể nhận thức được sự hiện hữu của Thiên Chúa ngoài măc khải (Cv 10,34-35 & Ro 2,14-15).

- Cũng đừng quên lịch sử nhân loại không bao giờ tách khỏi lịch sử ơn tác tạo, cứu độ, quan phòng. Thử giới hạn thật hẹp trên mỗi con người, nhìn lại xem từ: sinh ra, lớn lên, trưởng thành… chắc không thể phủ nhận mối gắn kết với sự an bài của Thiên Chúa. Chỉ trong thói quen con người thường chép miệng "Số may quá!" "Số rủi quá!" "Trùng hợp ngẫu nhiên quá!"… Nhưng khi tìm về trong lắng sâu mọi sự việc, mọi biến cố chúng ta ngỡ ngàng ngộ ra "mọi biển báo" cắm suốt trên đường đời mình có thật đúng chỗ, đúng lúc, bù trừ đâu vào đấy rất “hoàn thành kế hoạch" (!?)

Ngày nay, người đời dễ và gần như chỉ chấp nhận những chứng tích cá nhân nói về Đấng chi phối toàn thể đời sống con người hơn là mớ giáo lý, triết thuyết… Vậy nên, để truyền giáo niềm tin Kitô, chúng ta phài và chỉ phải sống đạo Phúc âm là duy nhất. Chính nếp sống chuẩn "gia quy" của người con có Cha trên trời là Đấng Tạo Hóa (Créateur) quyền năng vô biên mới minh chứng thuyết phục anh chị em mình nhận ra "dòng dõi thế phiệt của con người". Không mập mờ, cũng không cắt khúc đời sống mình phân ra nhiều mảnh: Mảnh sống đời rất ư trần tục bất chấp mọi nguyên tắc đạo; mảnh tâm linh được đóng cũi trong nhà thờ hay quá một chút trong "nhóm đạo đức” nào đó thôi thì…!

(Đem từng khúc, từng mảng con người mình đến từng nơi sống với người chắc… dễ sợ lắm!)

 Pl.Hiểu (Đầu Sấu)

Không riêng gì bạn hay tôi, mà hầu như tất cả những ai đã từng may mắn được giúp đỡ để vượt qua cơn hoạn nạn, thường hứa hẹn là sẽ tận tình trợ giúp người khác đồng cảnh ngộ mà mình đã "kinh" qua: Chẳng hạn, đám “thuyền nhân” chúng ta hay “van vái trời phật”, nếu được phù hộ thoát hiểm và được an toàn đi định cư thì sẽ tận tình hướng dẫn, ủi an, nâng đỡ anh chị em mình bơ vơ, bỡ ngỡ trong những ngày đầu trên đất tạm dung thân. Thử nhớ lại xem lời tuyên hứa thiêng liêng đó đã được thực hiện lần nào chăng? Nói chi tới bỏ tiền ra giúp, ngay cả bỏ chút công sức cũng chưa chắc đã có!

Khách quan nhận xét, người Việt tị nạn chúng ta đa số thành công trong việc hội nhập với môi trường sống mới: Con cái đỗ đạt rạng rỡ tông môn, cửa nhà khang trang đồ sộ, công việc làm ăn phát đạt, địa vị xã hội khả quan, tương đối có “bề thế”… Nhưng ý niệm "làm việc thiện nguyện" hầu như hoàn toàn trống vắng trong hệ tư tưởng của tuyệt đại đa số chúng ta…

Dĩ nhiên người Việt xa xứ có lập nhiều hội đoàn hoạt động như một cơ quan từ thiện. Cũng rất đông thiên hạ đua nhau lấy tư cách cá nhân hay lợi dụng danh nghĩa đoàn thể nầy, cộng đoàn kia tổ chức tiệc tùng đình đám, văn nghệ dạ vũ gây quỹ cứu nguy những kẻ khốn cùng…" Của người, phước ta", thường là mẫu số chung khá phổ quát. Tuy vậy, có còn hơn không. Dù khó tránh yếu điểm khoa trương thành tích nhằm thỏa mãn tự ái cá nhân -vốn ít nhiều ưa thích năng "nổ"- phải thừa nhận số đông tranh nhau làm việc thiện nầy ít ra cũng có ý hướng tốt giúp đỡ đồng loại kém may mắn. Còn hơn là ngoảnh mặt làm ngơ trước cảnh lầm than của người chung quanh, phải không?

Thế nhưng, Nhỏ-bé-thôi nhận thấy, ngoài việc hưởng ứng lời kêu gọi quyên góp tiền bạc của các cơ quan từ thiện, một dòng viên Phan Sinh Tại Thế hèn mọn, nghèo khó, trong phạm vi nhỏ bé vẫn có thể tự góp sức mình làm nhẹ bớt phần nào nỗi cơ cực của người anh em bất hạnh hơn mình.

Xin kể câu chuyện có thật sau đây để cùng nhau suy gẫm:

Tháng 8/1986, toàn thân Clermont Bonnenfant, cư dân Longueil, 26 tuổi, dập gẫy tan nát trong một tai nạn môtô. Tuy vậy, anh vẫn không hôn mê. Và trên xe cứu thương đưa anh tới bệnh viện cấp cứu, anh cầu xin: "Lạy Chúa! Nếu Chúa cứu con ra khỏi cơn nguy ngập nầy thì con xin hứa, khi đến lượt con, con sẽ tận lực giúp đỡ kẻ khác…”.

Sau 21 cuộc giải phẩu và sau 10 tháng nằm liệt giường, Clermont rời bệnh viện Charles LeMoyne. Nói năng, đi đứng rất khó khăn, điếc một tai; nhưng anh không chết.

Bước đầu, Clermont không giữ lời hứa thiêng liêng trong cơn thập tử nhứt sinh, trái lại tinh thần anh bệ rạc vì nghĩ rằng cuộc đời tàn tạ của mình kể như vứt đi. Nhưng tình cờ anh tiếp cận một người đồng cảnh ngộ với anh, đang ôm ấp một ý nghĩ điên rồ là đi thu nhặt các khoen mở (languettes) trên nắp các lon bia và các lon nước uống khác để tự sắm cho mình một xe lăn!

Clermont tiếp tay người nầy thực hiện và hoàn tất hoài bảo của anh ta. Cùng lúc, Clermont nhận thấy "ý nghĩ điên rồ thu nhặt languettes" quá tuyệt vời và Clermont quyết định đơn độc tiếp tục “công trình" rất gay go nầy. Phải mất 5 tháng dài, anh mới thu nhặt được đủ 1 triệu 144 nghìn khoen mở để đổi lấy chiếc xe lăn tay đầu tiên tặng cho một cụ bà mà khả năng di chuyển rất hạn chế.

May mắn thay, Clermont được ông Mario Lefebvre, nhà thầu vật liệu thải hồi (recycleur) nhận mua tất cả các khoen mở mà Clermont thu nhặt, với giá 70 xu một livre thay vì 50xu, nếu mua của người khác.

Hiện Clermont đã thiết lập được 70 địa điểm tập trung các khoen mở thu nhặt, chỉ riêng ở Longueil thôi! Và, mùa hè cũng như mùa đông, Clermont không ngừng đạp xe đạp ba bánh giao hàng và nhận hàng trao đổi: xe lăn! "Chỉ những khi tuyết rơi quá dữ dội, Clermont mới đi xe buýt giao hàng, Mario Lefebvre nói. Mỗi tuần, hắn ghé tôi ít nhất một lần…"

Từ 1990 tới nay, Clermont đã xài qua 7 xác xe đạp ba bánh cho công việc thu nhặt nầy! Anh không thể đếm và nhớ nổi đã đạp xe bao nhiêu cây số rồi. Nhưng anh có thể đếm và nhớ số hoen mở đã thu nhặt: 1.144.000 khoen cho một xe lăn tay; 3.784.000 khoen cho một xe lăn có động cơ. Cho tới nay, để hoán đổi được 150 xe lăn tay và 12 xe lăn máy cung cấp miễn phí cho người khuyết tật, Clermont đã phải thu nhặt tới 165 triệu khoen mở!

Càng may mắn hơn nữa là "tiếng tăm” của Clermont vượt khỏi giới hạn thành phố Longueil! Anh nhận được nhiều kiện hàng "khoen mở" gửi giúp, chẳng những từ các nơi khác trong tỉnh bang Québec mà còn từ Floride, Connecticut… Cách đây 2 năm một số người thiện chí ở Saint-Jovite đã chuyển bằng camion 9 kiện hàng khoen mở cho anh!

Có lẽ rất nhiều người cũng cảnh ngộ với Clermont sẽ than van trách cứ, cáo buộc chính phủ không trợ giúp đúng mức. Nhưng thay vì kêu ca, thưa gởi, than trách, Clermont đã hành động. Con người mà cuộc đời đã quật ngã lại chọn giúp đời qua cách giúp đỡ kẻ khác khốn đốn hơn mình!

Từ mấy tháng qua, Radio-Canada đã báo trước mùa Đông năm nay rất khắc nghiệt: lạnh nhiều hơn, tuyết nhiều hơn, mùa Đông sẽ kéo dài hơn. Dự báo thời tiết đã phán thì ít khi nào sai. Mới đầu tháng 11, ngay sau lễ Các Thánh, trời đổ tuyết ào ào suốt 3 ngày đêm liên tục xuống thành phố Montréal. 40cm tuyết! Tuyết ơi là tuyết! tuyết đẹp, tuyết nên thơ, tuyết mộng mơ! Nhưng tuyết chỉ là thơ và mộng trong thi ca, phim ảnh chứ tuyết của Montréal là cả một cực hình nếu không muốn nói là "nỗi kinh hoàng" cho người dân. Thứ Hai đầu tuần, sáng sớm bảnh mắt, sửa soạn đi làm thì nhìn ra trước nhà, một màu trắng xóa phủ kín trời đất. Định thần nhìn kỹ con đường trước mặt, vắng hoe vắng hoắt, chẳng thấy xe cộ qua lại như mọi ngày, chỉ thấy những núi tuyết hai bên đường, mỗi núi tuyết là một chiếc xe hơi lớn hay nhỏ bị tuyết phủ dầy biệt tích. Trường học đóng cửa, phần lớn công tư sở, chợ lớn chợ nhỏ, cửa hàng, quán ăn, càphê, nhà hàng cũng đóng cửa... chỉ có những trạm cấp cứu, cảnh sát, nhà thương, sở cứu hỏa là phải ứng trực... và cũng chỉ những người có việc thật cần thiết mới ra đường.

Đến giữa trưa, tuyết rơi nhẹ lại, nhiệt kế chỉ -20oC, thành phố Montréal như con gấu trắng Bắc cực say ngủ, bắt đầu tỉnh dậy, bắt đầu ngọ ngoạy. Nhà nào có xe đậu ngoài đường ngoài sân, có lối đi trước cửa, đồng loạt rủ nhau tay cào tay xẻng ra hốt tuyết. Thành phố cũng tung đội quân xe máy, xe xích, xe ủi, xe vận tải ra khắp các trục lộ giao thông để xúc tuyết dẹp đường. Toàn dân nín thở, hùng hục chống chọi với thiên nhiên... chỉ có đám con nít là vui cười hớn hở vì được nghỉ học, được vọc tuyết, được chơi trò ném tuyết hay lăn long lóc trên các núi tuyết trước nhà.

Trận bão tuyết đầu mùa vừa mới dứt, bà con chưa kịp thở thì trận bão thứ hai ập tới, đúng 10 ngày sau đó. "Họa vô đơn chí", trưóc lễ Noel ít hôm, trận bão thứ 3, tuy có nhẹ nhàng hơn, cũng đổ xuống thành phố "Mộng lệ an" không dưới 25cm tuyết trắng. "Ô Hô Ai Tai"! Khỏi nói thì ai cũng biết nỗi cơ cực, kinh hoàng của người dân Canada mỗi năm khi "hoa tuyết" bắt đầu nở.

Buổi họp đầu tháng 01/2008 của Huynh đệ đoàn Ysave đã mang đến cho mọi người một sự ngạc nhiên kỳ thú. Số là tháng 11 vừa qua, Đoàn mới bầu Ban Phục Vụ mới, đa số là các anh chi còn trẻ, nhiệt tình thì nhiều nhưng khả năng chưa có dịp phát huy nên một số anh chị trong Đoàn hơi lo lắng. 12 giờ 30 bắt đầu họp mà 11 giờ 30 số đông đã có mặt. Chuyện trò nổ ran như pháo tết, như ngày hội. Ai cũng nói về 3 trận bão tuyết vừa qua, về những khó khăn trở ngại do bão tuyết gây ra. Anh Hải hỏi đùa mấy anh chị đứng gần bàn càphê:

- "Tuyết với lạnh như thế này mà cũng đi họp được à?

- Lạnh cũng đi, tuyết cũng đi, còn anh, sao cũng ở đây?

- Ở nhà buồn chết. Nhớ anh chị em lắm nên mới phải lặn lội đến đây, gặp nhau đôi ba câu chuyện cho vui. Họp hành, nghe cha giảng, câu được câu mất cũng còn hơn ở nhà. Hơn nữa, hôm nay là ngày ra mắt Ban Phục Vụ mới của mình, phải đến chứ!"

Thế là không hẹn mà đa số anh chị em trong Đoàn Ysave cùng chung ý nghĩ:

1/ Cứ mỗi Chúa nhật đầu tháng là phải đi họp Dòng, dù bận đến đâu cũng ráng thu xếp mà đi.

2/ Việc Dòng là việc của mỗi người, không phải chỉ có Ban Phục vụ mới quan tâm, mới có trách nhiệm.

3/ Đoàn kết, yêu thương là dấu chỉ của một Huynh Đệ Đoàn vững mạnh cả về tinh thần lẫn tâm linh, là điều kiện thiết yếu để sống tình Phan sinh và cùng nhau học tập nên thánh.

Bắt đầu buổi họp, anh Tân Trưởng Phục vụ mở lời: "Kính thưa cha Trợ úy, kính thưa các anh chị. Hôm nay chúng ta họp Dòng khai mạc Năm Mới 2008, cũng là năm Đại Hội Thánh Thể lần thứ 49 sẽ diễn ra tại Tỉnh bang Québec của chúng ta vào tháng sáu tới. Xin tạ ơn Chúa đã ban nhiều ơn thiêng cho Dòng chúng ta, nhất là ơn hi sinh, hãm mình, cầu nguyện và yêu thương nhau. Ban Phục vụ mới hôm nay "ra mắt" cha Trợ úy và các anh chị để bắt đầu làm việc. Chúng con khả năng có hạn, tài hèn sức yếu, xin cha hướng dẫn và các anh chị cộng tác, chỉ bảo để công việc của Dòng được tốt đẹp".

Cha Trợ úy đỡ lời Anh Trưởng, nhắc lại huấn thị của cha Trợ úy Phan sinh toàn quốc Canada khi đến chứng kiến cuộc Bầu cử vừa qua: "Trưởng Phục vụ và Ban Phục vụ được anh chị em tín nhiệm bầu lên để phục vụ Dòng, rửa chân cho anh chị em chứ không phải để làm người trên người trước... vì thế, các anh chị Phục vụ phải hết sức khiêm nhường, hi sinh, tận tình phục vụ anh chị em, đặc biệt là lo cho anh chị em về phần thiêng liêng. Các anh chị em trong Dòng cũng có bổn phận giúp đỡ, cộng tác với Ban Phục vụ để Dòng chúng ta trên dưới đoàn kết, nhất trí. "Mọi người đồng loạt vỗ tay mừng tân Ban Phục vụ. Chương trình họp được tiếp tục như thường lệ cho đến 15 giờ. Trước khi bế mạc, anh Trưởng phát biểu trong một vài lời ngắn gọn được xem như lời tâm tình của anh Trưởng mới nhậm chức: "Kính thưa cha Trợ úy, thưa các anh chị, tôi xin thay lời Ban Phục vụ, cám ơn cha và các anh chị đã rộng lượng chấp nhận Ban Phục vụ mới mặc dù chúng tôi còn yếu kém về nhiều mặt và chưa quen việc, nhất là có sự chỉ dẫn, khích lệ của các anh chị trong Ban Phục vụ cũ. Thưa quí anh chị, mùa Đông năm nay thật khó khăn, trời giông tố, bão tuyết ... nhưng cũng không ngăn cản được chúng ta đi họp Dòng khá đông đủ vì chúng ta mến Chúa, yêu Dòng, thương quí anh chị em. Nhà ái quốc Nguyễn Thái Học nói "Đường đi không khó vì ngăn sông cách núi, nhưng khó vì lòng người ngại núi e sông". Đường vào Dòng Phan sinh cũng không khó, chỉ sợ chúng ta yêu Chúa chưa đủ, yêu Dòng chưa đủ và thương anh chị em chúng ta chưa mặn mà. Năm Mới, xin chúc mọi người Bình an, Khiêm nhường Thánh thiện, mở lòng ra đón Chúa vào, đón anh chị em vào thêm nữa."

Cha Trợ úy đọc lời nguyện kết thúc và chúc lành. Mọi người cùng cất tiếng hát bài "Kinh Hòa bình" thật ngọt ngào, trầm ấm, nắm tay nhau thật chặt như muốn chia sẻ, dặn dò: "Hãy giữ vững mối tình Phan Sinh".

Cảm xúc, cảm giác mà che giấu, chế ngự sẽ kết thúc bằng các bệnh, như: viêm gan, loét bao tử, đau thắt lưng, đau xương sống. Với thời gian, những trấn áp cảm giác nầy sẽ thoái hoá thành ung thư. Rồi sau đó, chúng ta tìm đến một bạn tri kỷ để chia sẻ những nỗi niềm riêng, những bí ẩn, những lỗi lầm của mình! Đối thoại, chuyện trò, ngôn từ trao đổi là liều thuốc dũng mãnh và phương thức trị liệu ưu việt.

Người lưỡng lự tồn động trong hoài nghi, xao xuyến, lo âu. Do dự tích lũy vấn đề, lo nghĩ và tình trạng dễ bị xâm lấn, sách nhiễu. Lịch sử nhân loại được làm bằng những định đoạt. Rõ ràng quyết định là biết cách từ bỏ, biết cách chịu thua lỗ một số đặc quyền đặc lợi để thắng thế, thu lời trên những bình diện khác. Nguời lưỡng lự là nạn nhân của các bệnh dạ dày, đau nhức thần kinh và của nhiều vấn đề về bệnh da.

Người tiêu cực đã không tìm thấy giải đáp mà còn khuếch đại các vấn đề. Họ khoái than van, dài dòng kể lể, bi quan. Thắp sáng bằng một que diêm vẫn tốt hơn là ngồi tiếc nuối bóng tối. Con ong bé nhỏ lắm nhưng vẫn sản xuất được một trong những thứ ngọt ngào nhất trên đời. Chúng ta là những gì chúng ta đang nghĩ tới. Tư tưởng tiêu cực phát sinh năng lượng tiêu cực để rồi chúng sẽ biến dạng, đưa dẫn tới tật bệnh.

Sự khước từ chấp nhận và sự thiếu vắng lòng tự trọng sẽ khiến chúng ta tha hóa bản thân. Hiện hữu thuần nhất với chính mình là cốt lõi của một cuộc sống khỏe mạnh. Ai không chấp nhận điều nầy, sẽ trở nên những kẻ ganh tị, ghen ghét, bắt chước thiên hạ, ganh đua quá khích, phá hoại. Được chấp nhận, hãy chấp nhận rằng bạn đã được chấp nhận và nên chấp nhận những phê bình.

Ai che giấu thực tại, giả vờ, làm dáng và luôn luôn thích tạo ấn tượng mình tốt đẹp là muốn mình được nhìn như tuyệt hảo, rất thư thái… nhưng thực ra hắn đang tích tụ hàng tấn sức nặng: Một tượng đồng đỏ với chân đất sét! Không gì tệ hại cho sức khỏe hơn cách sống bằng những bề ngoài, với những ngoài mặt. Đó là loại người với nhiều lớp sơn hào nhoáng bên ngoài và rất ít phần cội rễ căn bản. Số phận của họ là nhà thuốc, nhà thương và đau đớn.

Ai không tin tưởng, giao dịch, cởi mở, tiếp xúc thì sẽ không tạo nên những quan hệ thâm sâu và ổn định, sẽ không biết thiết lập liên hệ thân hữu. Không tin cậy thì sẽ không có tương quan. Ngờ vực là nơi bạn có sự thiếu vắng lòng tin và niềm tin nơi chính sự tin tưởng.

Tính khí vui vẻ. Cười đùa. Nghỉ ngơi. Hạnh phúc. Tất cả điều nầy đều tăng thêm sức khỏe và kéo dài sự sống. Con người hạnh phúc là một tặng phẩm để cải thiện bất cứ môi trường nào mà họ đến sinh sống. “Tính khí vui vẻ giải cứu chúng ta khỏi bàn tay của bác sĩ". Hạnh phúc vừa là sức khỏe vừa là phép chữa bệnh.

Rất xa xưa, gần nửa thế kỷ về trước, khi tiễn tôi lên đường du học, ba tôi nhắn nhủ: "Mười mấy năm dồi mài kinh sử, mài miệt vùi đầu trong các thư viện, con có thể ngấu nghiến đọc hàng vạn vạn trang sách. Nhưng với mớ kiến thức đáng kể thụ đắc đó, con vẫn chưa thể tự hào đã đọc được nửa trang trong quyển sách vô cùng to lớn của thế giới mông lung ngoài đời…” Thuở đó, tôi chưa hiểu thông điệp ba tôi muốn truyền đạt vì còn choáng ngợp bởi chuyến ra đi đầy mộng ước vẻ vang đang đợi chờ nơi Kinh Đô Ánh Sáng. Và lý thú nghĩ rằng "ta" sẽ theo chân triết gia Descartes "ngao du trong quyển sách vĩ đại của địa cầu-voyager dans le grand livre du monde"!

Gần năm mươi năm sau ngày xa quê hương lần đầu, tôi mới sực tỉnh nhận ra mình đã lầm đường vì… lo sợ lạc đường! Lo sợ lầm đường đến độ không hề dám sấn bước chệch ra ngoài những lối đi an toàn có người qua kẻ lại tấp nập (sentiers battus), cứ mê say phóng lướt trên xa lộ thênh thang của công danh sự nghiệp -những tưởng sẽ được bảo đảm bền vững suốt đời- ngờ đâu lại lạc lối vào ngõ cụt, với vực thẳm không đáy trước mặt: Thảm họa ba mươi tháng tư một chín bảy lăm bất chợt phủ chụp xuống đất nước như một tai nạn lưu thông kinh hồn, vô tiền khoáng hậu, gây thương vong hàng loạt cho hằng muôn vạn sanh linh (hécatombe), đột biến như cơn nước lũ vỡ đê cuống phăng đi một mảng mặt lộ khổng lồ trên *đại lộ kinh hoàng*, chia cắt đôi bờ *sông côn mùa lũ*; bên nầy bờ, nhục nhằn đày đọa; bên kia bờ, an lạc, tự do… Đôi bờ càng lúc càng dang xa, càng lúc càng *nghìn trùng xa cách* như bên nầy và bên kia đại dương mông mênh, trùng trùng điệp điệp phong ba bão táp! Một đại-dương-chứng-nhân biết bao thảm kịch vượt ngoài trí tưởng tượng của loài người, một đại dương như bể khổ trầm luân, đã đánh đắm hơn nửa triệu nhân mạng vượt trùng dương mưu tìm đất sống…

Sống sót sau cơn hồng thủy khiếp đảm đó, may mắn trôi dạt vào bến bờ nhận đón các dũng-sĩ-vượt-thoát-cùm-gông, cái "ta" kết sù trước kia giờ đây biến dạng thành *người ngồi hong nắng lặng thinh, hong kinh vô tự hong tình vô ngôn* trên dốc đá nhìn xuống biển cả, mồ chôn biết bao tài hoa son trẻ hơn kẻ bất tài vô tướng như hắn; để rồi hắn xót xa nghiệm ra quả thật mình *nhỏ bé thôi… nhỏ bé thôi*! Bài học đầu tay về khiêm nhường khởi đầu cho ý chí khiêm hạ, "đọc được" từ nửa trang -nửa trang thôi- trong quyển sách đời! “Nhỏ-bé-thôi" nhận chân rằng mình không được đặc ân *sinh nhi tri chi* -sinh ra đã biết; đã qua giai đoạn *học nhi tri chi*-nhờ học mà biết; bây giờ đang trải qua thời kỳ *khốn nhi tri chi*-do khốn đốn mà biết. Lời cha già thân yêu nhắn nhủ năm xưa lại vang dội bên tai "nhỏ-bé-thôi"…

Cơn gió thốc từ nhánh sông Saint-Laurent hiền hòa lờ đờ trôi ngang hậu liêu tu viện Dòng Tên Villa Saint-Martin (nơi anh chị em Dòng Phan Sinh Tại Thế vùng Mộng-Lệ-An đang Tĩnh Tâm) lay động hàng phi lau ven sông: Từng đàn bướm trắng bung lên, chới với vẫy cánh bay lượn la đà mặt sông, làm liên tưởng tới những cánh bườm của những chiếc xuồng ba lá tí teo, mong manh như lá liễu trên đại dương bao la sóng gào gió thét, ngày nào đã đưa từng đoàn người không đành lòng rời bỏ quê cha đất tổ vượt biển đi tìm đất hứa… Phải chăng các cánh bướm kia là những oan hồn vất vưởng của bạn bè thân thương vạn lần ưu tú hơn tôi đã phơi thây trên chiến trận, chôn xác trong rừng sâu nước độc của những trại giam nghiệt ngã, tàn khốc hay vùi thân dưới đáy biển ngàn đời tăm tối, gía băng? Lạy Chúa! Xin rũ lòng thương xót cho những linh hồn cô đơn nầy được an bình ngơi nghỉ. *Requiescat in pace!*

Hỡi ôi! *Hí trường hay dở ba canh vãn, Thế sự thăng trầm một kiếp thôi*. Chẳng còn được như ngày xưa viếng thăm phần mộ những người đã khuất, cúi đầu lặng yên suy gẫm thế sự thì… Hỡi những anh em đã nằm xuống *không một nắm mồ-morts sans sépultures*! xin hãy cho tôi được một lần *nhớ nhau vẫy bút làm mưa gió, cho nắm xương tàn được nở hương*!

Hết rồi những xa lộ thênh thang nhưng dẫn về ngõ cụt. Nhỏ-bé-thôi giờ đây nằm lòng trích đoạn Phúc Âm nầy, lúc Chúa Giê-su trên đường lên Giê-ru-sa-lem đi ngang qua các thành thị và làng mạc mà giảng dạy: Có kẻ hỏi Người: "Thưa Ngài, những người được cứu thoát thì ít, có phải không?" Người bảo họ: "Hãy chiến đấu để qua được cửa hẹp mà vào, vì tôi nói cho anh em biết: có nhiều người sẽ tìm cách vào mà không thể vào được" (Lc 13, 23-24).

Từ nay trở đi nhỏ-bé-thôi xin dấn bước trên những lối mòn không quen thuộc để học hỏi thêm, khám phá thêm những kho tàng tiềm ẩn nơi những anh chị em hèn mọn đang ở đây và bây giờ -*hic et nunc* với cái "ta" đang dần dà lột xác: Những anh chị em này không phải là người học-cao-hiểu-rộng-lớn-lối-khoa-trương-khua-môi-múa-mỏ-cường-điệu-ngoan-cố; trái lại rất đơn sơ, hồn nhiên, rất kín đáo nhưng rất nhiệt thành, luôn luôn sẵn ứng giúp đỡ, đùm bọc lẫn nhau, khiêm tốn sống Phúc Âm, âm thầm *an nhi thiện cư, lạc nhi thiện sự* -an với chỗ mình đang ở,vui với việc mình đang làm- không bon chen, xô lấn, không loại trừ bất cứ ai, thể hiện trọn vẹn Tình Huynh Đệ Phổ Quát, tôn chỉ của Dòng Phanxicô…

Tiếp cận dài lâu với những anh chị em "ít học" nầy, nhỏ-bé-thôi càng lúc càng thấy mình nhỏ bé thêm, càng lúc càng thấy lời cha già nhắn nhủ mình năm xưa được kiểm chứng: Hắn cần học hỏi thêm nơi các bậc "sư phụ" nầy mới có thể tiếp tục "đọc" nửa trang còn lại và những trang kế tiếp trong quyển sách đời, ngõ hầu phát huy hai vết khắc "Yêu Thương và Tha Thứ" mà vị linh đạo tĩnh tâm, Cha Trợ-úy-giảng-phòng Aimé Đỗ văn Thông đã hằn sâu trong tâm khảm hắn, xóa dần *vết thù hằn trên lưng ngựa hoang* của hắn từ lâu chưa được hóa giải… Lời khuyên nhủ của một anh chị em ít-học-nhỏ-bé-xinh-xinh, "sư-phụ-đơn-sơ" của hắn, bên bờ sông tĩnh mịch đầy cánh bướm nhấp nhô vang động trong tâm thức hắn: *một cũng chấp, hai cũng chấp, chất chứa trong lòng chi cho khổ? trăm điều bỏ, ngàn điều bỏ, thong dong tất dạ vậy mà vui !*

Dĩ nhiên chấp là tự làm khổ, nhưng phá chấp không phải bất cứ ai cũng dễ dàng làm được. Vẫn biết bỏ qua để tha thứ là trước tiên *chữa lành* cho mình, ơn ích của thứ tha, chính mình là người thụ hưởng đầu tiên. Nhưng, nếu Rome không thể xây cất xong trong một ngày thì thứ tha trọn vẹn, đích thực không thể một sớm một chiều mà đạt được. Tha thứ, một hành trình dài lâu đầy gian khổ, trục trặc: Nguy cơ tái phạm lầm lỗi không-bỏ-được-niềm-uất-hận-nung-chí-trả-thù thường xuyên chực chờ trong tiềm thức ẩn chứa hoài niệm thương động ta-đã-bị-xúc-phạm-nặng-nề… Nhỏ-bé-thôi làm sao quên được những bàn tay tinh xảo của y sĩ chuyên giải phẫu tim, óc bị "những đỉnh cao trí tuệ của loài người" buộc phải dùng tay trần cào xới đất cày lên sỏi đá để "canh tác"! Nhưng… một anh chị em "sư-phụ-ít-học-đàn-anh-tinh-thần" lại ân cần vỗ về cái "ta" của nhỏ-bé-thôi đang muốn vùng lên: "Uất ức nầy sớm muộn cũng sẽ đưa đến ý định trả thù, ăn miếng trả miếng. Cứ thế mà tiếp diễn, anh-cải-tạo-tôi-cải-tạo-anh… Biết bao giờ mới ra khỏi cái vòng lẩn quẩn hận thù chồng chất? Cả nước sẽ mãi mãi là một chuỗi trại giam…cho tới ngày tận thế chăng? Nầy người anh em! *Sự lai nhi tâm thỉ khởi. Sự khứ nhi tâm tùy không *-Tới thì biết tới. Qua thì cho qua". Thêm một nửa trang sách thứ hai của quyển sách đời được mạc khải cho nhỏ-bé-thôi: *Sự việc tới tâm vui đón nhận,Việc qua rồi tâm cũng theo qua…*

Nhìn lại chặng đường đã qua, cái ta từ từ tan biến theo sự bừng tỉnh của cái tôi càng lúc càng ý thức mình vô cùng nhỏ bé…Ếch nằm đáy giếng thấy bao lăm trời: "*Không thể nói về biển với ếch giếng, nó chỉ biết cái hang của nó mà thôi. Không thể nói về tuyết với ve sầu, nó chỉ biết có một mùa hạ mà thôi. Không thể nói về đạo với kẻ hẹp hòi, họ chỉ biết giáo điều của họ mà thôi*". Tự nhiên tôi thấy người nhẹ nhỏm. Lợi ích gì chấp nhứt "đỉnh-cao-trí-tuệ-giáo-điều"? Họ nào biết họ đang làm gì đâu! Chúa Giê-su đã chẳng xin Cha Ngài tha tội cho những kẻ không thấu rõ ý nghĩa hành vi của họ sao? Cùng lúc, tôi đón nhận lời truyền đạt của một "sư-phụ-anh-em" khác để rèn luyện đức khiêm tốn, hiền hòa với anh chhị em: *Tâm đừng hẹp hòi, Khí đừng hung hăng. Tài đừng bộc lộ.*

Hầu hết anh chị em tôi đều lặng lẽ, âm thầm phục vụ nhau. Hình như họ thấm nhuần tư tưởng phương Đông: * Ngôn giả bất tri. Tri giả bất ngôn *-Biết thì không nói. Nói thì không biết. Ai dám bảo họ không "có đầu óc". Họ mới đích thực là trí thức, trái với đám vỗ ngực tự xưng là trí thức nhưng thực chất là trí…ngủ! Cung cách tiếp xúc với anh em trong những ngày tĩnh tâm nói riêng, thuật xử thế khiêm nhu của họ trong mọi hoàn cảnh nói chung, cho thấy tôi còn rất nhiều điều cần phải lãnh hội, thấm nhuần. Sự thanh thản bình tâm của họ khiến tôi nhận ra *Tự do là ung dung trong ràng buộc. Hạnh phúc là tự tại giữa khổ đau*. Và quả thật họ chỉ cho tôi thấy, khi nhớ lại chuỗi ngày thê lương sống trong sự khốn cùng của một thế giới vô thần, rằng *Có mất tự do mới biết tự do là cao quí. Có ly thoát mới biết sự ràng buộc là khổ đau*…

Chia sẻ huấn đức tạo thêm cơ hội thuận tiện cho những trao đổi tâm tư tình cảm giữa anh chị em bên bờ sông im vắng. Các xung đột ngấm ngầm còn tồn đọng lần lượt được kín đáo tìm cách giải tỏa. Bài học cụ thể đến từ quyển sách đời là gương sáng nhẫn nhịn của "sư-phụ-đơn-sơ", nạn nhân bị "bạo hành miệng -violence verbale". Nhỏ-bé-thôi chất vấn sao người có thể chịu nổi một xúc phạm nặng nề, hết sức bất công và phi lý như vậy, "sư phụ" ôn tồn tâm giải: "*Nhẫn một chút, gió yên sóng lặng. Lùi một bước, biển rộng trời cao*"!

Đêm thức canh, mọi nguồn ánh sáng đều được giảm thiểu tối đa. Không khí trang nghiêm mờ ảo bao trùm các khấn sinh đang chập chờn trầm mặc trong bóng tối huyền nhiệm. Một ngấn lệ chảy dài trên má một khấn sinh, lấp lánh dưới ánh nến lung linh. Không rõ khói hương trầm làm cay mắt tôi hay chính tôi cũng đang ứa lệ? *Còn khóc được là còn hạnh phúc*. Tôi lại nhớ chuỗi ngày nhục nhằn, tan tác trong các trại tập trung. Nhớ như để chấp nhận "chịu tang -porter son deuil" cho thời gian bị trả thù đó, để rồi quên đi, quên ngay cả niềm uất hận chờ ngày phục thù! Thông điệp lồng trong đề tài tĩnh tâm Yêu Thương và Tha Thứ đã bắt đầu tác dụng trên nhỏ-bé-thôi…

Sau thánh lễ long trọng cho các khấn sinh tuyên khấn, nỗi vui mừng lan rộng, bao trùm tất cả anh chị em. Những vòng tay ôm siết trong tiếng chúc mừng qua nụ cười ướt lệ… ôi sao mà chân thành, nồng nhiệt quá sức! Như toàn thể đại gia đình mở rộng vòng tay nhất tề đón nhận những đứa con hối cải quay về tổ ấm. Mầu nhiệm thay, nhỏ-bé-thôi, kẻ một thời "khuấy nước chọc trời" giờ đây cùng với nhóm khấn sinh thân thương chính thức nhập gia Huynh Đệ Đoàn Phan Sinh Tại Thế. Nhưng niềm vui chưa được toàn vẹn vì một vài anh chị em trong nhóm chưa đứng trong hàng ngũ khấn sinh lần nầy. Nhỏ-bé-thôi đã để yên cho một nhỏ-bé-thôi khác không cùng khấn lần khó quên nầy gục khóc ướt cả vai áo mình! Còn khóc được là còn… hy vọng. Một lần nữa khói hương trầm lại làm cay mắt tôi…

Một tuần sau ngày kết thúc tĩnh tâm, nhỏ-bé-thôi đứng trong đội ngũ Dòng Phan Sinh Tại Thế tham dự rước kiệu Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, gây ngạc nhiên thích thú cho nhiều thân hữu và cho… cả chính hắn! Lần đầu tiên hắn đi kiệu, mà còn đi hàng đầu, cầm cờ nữa chứ! Quả thật, "đường lối của Chúa khôn dò khôn thấu -les voies du Seigneur sont impénétrables"!

Trên đường về, trao đổi cảm nghĩ về lần tĩnh tâm vừa qua với "sư-phụ-đơn-sơ", hắn lại được dịp "dọc đường góp nhặt" từ quyển sách đời để tìm hiểu thêm động lực đã thúc đẩy hắn thay đổi toàn bộ lối sống và suy nghĩ: *Phù du trong những phù du, phù du tất cả chỉ là phù du-Vanitas vanitatum, et omnia vanitas!*. Đúng thế, bởi vì chính ta: *Rồi đây ta cũng bỏ ta. Có, không, không, có cũng là phù du…*

Vậy thì cố chấp làm chi cho khổ thân, cứ *sống thanh thản, chết bình yên*. Vẫn biết trần gian là cõi mộng nhưng một khi đã đến cõi trần và có duyên gặp nhau thì hãy sống hết lòng với nhau. Bởi lẽ, *Trời xui định mệnh quen nhau Mà không cho biết bao lâu kiếp nầy. Thôi thì quên những tàn phai Để ta sống trọn tháng ngày có nhau*

Vâng, anh chị em của tôi ơi! Hãy cùng tôi sống như *người về qua cửa phù vân, nghiêng vai trút gánh phong trần đổ đi* cho tâm được thanh thoát…

Ghi chú: (*) Trích đoạn thơ văn trong bài viết nầy mượn của Chúc Mai, Hư Trúc, Khổng Tử, Lão Tử, Thanh Sơn, Trang Tử, Trần Huyền Trân, Viên Minh, X. v.v…và của chính tác giả.