Các cháu thân mến,

Cuối năm Dương Lịch, người Á Đông chúng ta lại sửa soạn đón mừng năm mới Âm lịch.

Thường những ngày này, ở quê nhà, hết thảy mọi người, từ những em học sinh nhỏ, người đi làm xa, nhà nông, nhà buôn, đều lấy những ngày nghỉ để kịp về nhà đón giao thừa, cúng tổ tiên với gia đình. Để tỏ lòng hiếu thảo của con cháu đối với tổ tiên, ông bà, cha mẹ.

Đối với người đã mất, con cháu bày lên bàn nhiều hoa quả, mấy món ăn người quá cố ưa thích lúc còn sống, thắp cây nhang, dâng mời, và nói vài câu tâm tình hay khấn vái với tổ tiên.

Đối với người còn sống, con cháu tụ tập, ăn mặc chỉnh tề, chúc những lời tốt đẹp cho đấng bề trên thân yêu của họ, và nhận lại những lời chúc tốt lành. Các cháu có biết không? Dân tộc chúng ta không giàu có bằng ai, giặc giã liên miên làm cuộc sống con người trở nên khó khăn. Không mấy ai giàu có dư dật. Nhưng dân tộc ta vốn có những đặc tính rất đáng quí: cần cù (siêng năng), ngay thẳng, chân thành, và nhất là hiếu thảo. Các cháu phải hảnh diện và lấy điều này làm căn bản cho cuộc sống. Cô kể các cháu nghe một câu truyện nhỏ, tặng các cháu trong dịp Tết này nha.

Các cháu thân mến của cô, Các cháu biết loại chim có tên là Pelican? Một loại chim sống nhờ ăn cá. Sau khi bắt được cá, chim nhét vào cái túi ngay lồng ngực. Sau khi cá được xay nhuyển, chim lấy mỏ móc thức ăn từ túi ấy ra cho chim con ăn. Người ta vẫn hay nói: “Móc tim nuôi con" thật là cảm động phải không các cháu?

Ở San Diego người ta kể lại rằng: Trước kia, ở tại bờ biển này, bầy chim Pelican nhờ vào tài bắt cá của giòng giống truyền lại nên săn mồi dễ dàng, chúng sống bên nhau rất đông trên vùng biển ở ấy. Nhưng một thời gian sau đó, nhiều đoàn chài lưới người Việt tị nạn ở đấy đã thả lưới bắt cá. Họ chặt đầu và đuôi cá rồi vất khắp nơi dọc bờ biển. Đàn chim Pelican không cần phải khổ cực đi săn mồi nữa, nhưng hằng ngày vẫn được no nê, và thức ăn vẫn còn dư đầy ra đó.

Cho tới khi người Á Đông đến đó mỗi ngày mỗi đông hơn, chẳng những người Việt mà còn có người Tàu, Cam Bốt, Thái Lan... tìm ra được nơi bỏ đầu và đuôi cá còn rất tươi để lấy về, và sau đó, đầu đuôi cá này lại được bày bán trong mấy cửa tiệm với giá rẽ. Thế là ngoài bờ biển, thức ăn của chim Pelican không còn nữa. Tội nghiệp cho những đàn chim ấy, qua bao nhiêu năm, qua nhiều đời con cháu không tập săn mồi trên mặt biển nên không kiếm được thức ăn dù cá vẫn đầy sông biển, người ta đã nhìn thấy bầy chim chết lần hồi vì đói, chúng không còn khả năng săn bắt cá như tổ tiên của chúng để tự bắt cá mà sống qua ngày.

Các cháu thân mến, câu chuyện này chắc nhiều cháu cũng đã nghe qua. Các cháu có thấy nó cho ta bài học gì không? Hãy luôn ghi nhớ, và rèn luyện những cái tốt đẹp mà Chúa đã ban cho dân tộc chúng ta: "Cần cù, nhẫn nại, và nhất là yêu thương, kính trọng, hiếu thảo với những bậc trưởng bối". Đừng ỷ y là mình đang sống trong thế giới có quá nhiều phương tiện, nhiều điều kiện để trở nên người tài giỏi và tự lập mà quên đi nguồn gốc của mình là con cháu của một dân tộc có rất nhiều cá tính quí báu. Không phải những người bề trên cần đến những việc này, mà là chính chúng ta, những ai làm hay giữ được những gia sản ấy sẽ thấy lòng mình yên bình thoải mái, sẽ có cuộc sống tự tin hãnh diện khi thấy mình xứng đáng là con cháu người Việt Nam; và ngay cả với những người xung quanh, với những người bản xứ nữa.

Vậy nhé, Cô cầu chúc các cháu của cô qua một mùa Tết ấm cúng, vui tươi, va dạt dào tình yêu thương!

Cô Thể Xuân

Mới vào dòng Phan Sinh được mấy tháng, thầy Antôn đã tình nguyện đi truyền giáo ở Bắc Phi hầu thực hiện lý tưởng của mình. Bạn đồng hành là thầy Philipphê. Nhưng vừa đến nơi thì thầy Antôn ngã bệnh, nằm liệt 4 tháng trời, chẳng hoạt động chi được nữa. Khi loan báo, bề trên dạy đưa thầy về chữa trị trong một tu viện ở Bồ Đào Nha.

Trên đường đi gặp bão to gió lớn nên tàu dạt vào Sicilia nước Ý. Và từ đó, thầy Antôn không trở về quê hương được nữa.

Trên đảo này có cộng đoàn Phan Sinh mới thành lập còn thiếu thốn rất nhiều thứ, nhất là nước uống. Các thầy đã đào nhiều giếng trong vườn mà vẫn không có nước. Thấy vậy, thầy Antôn liền cầu nguyện một lúc rồi chỉ một địa điểm trong vườn, tức thì gặp được mạch nước ngọt rất trong. Giếng ấy ngày nay vẫn còn tồn tại, và người ta gọi giếng ấy là giếng ông thánh Antôn. Ngài cũng còn một quả chuông gọi là chuông ông thánh Antôn do Người lưu lại để mỗi khi gặp phong ba sấm sét xuất hiện thì thỉnh lên để cầu bình an.

Ở đó dưỡng bệnh được hơn một tháng thầy Antôn cùng với thầy Philipphê đi Átxidi, cách đó xa khoảng mười ngày đàng đi bộ, để dự Tu nghị toàn Dòng, dưới quyền chủ tọa của Đấng sáng lập các bậc đàn anh trong dòng. Nhưng khi bế mạc, bề trên không cắt cử thầy Antôn công tác nào cả, vì thấy Người còn quá yếu.

Đang khi, thầy còn đang bơ vơ, thì thầy Casianô, bề trên Dòng tại xứ Phêlixia gặp thầy Antôn hỏi:

-  Thầy đã có bài sai chưa?

-  Thưa cha, chưa! Thầy Antôn đáp lại.

-  Thầy đã chịu chức linh mục chưa?

-  Thưa cha, đã chịu chức Linh Mục rồi.

-  Thế thầy có muốn đi với tôi chăng?

-  Thánh ý Đức Chúa Trời muốn cho con đi đâu thì con đi đó.

-  Vậy thầy hãy đi với tôi.

Thầy Antôn liền đi theo Bề Trên Casianô về tu viện xứ Phêlixia. Bề trên dạy Người rửa chén bát, quét nhà, dọn phòng cho các thầy, Người vui mừng lắm. Sau đó, được bề trên chấp thuận, Người lên hang núi cao mà ăn chay cầu nguyện trong vòng chín tháng, như các thánh tu rừng xưa. Đó là phương cách Chúa dùng để chuẩn bị cho Người rao giảng lời Chúa sau này.

Trong truyện các vĩ nhân, ta thường thấy rằng: xuyên qua một sự việc bất ngờ mà thiên hạ nhận ra thiên tài của các vị ấy, trường hợp của Thánh Antôn cũng vậy.

Năm ấy, Đức Giám mục thành Phôli truyền chức linh mục cho nhiều tu sĩ của hai dòng Đaminh và Phan sinh, các bề trên đều đến dự lễ, trong số đó có bề trên Casianô mà thầy Antôn tháp tùng.

Trong lễ truyền chức, Đức Giám mục vốn quen giảng một bài trọng thể. Nhưng hôm ấy, Ngài mệt nên nên không thể giảng được, và có lời mời nhờ các bề trên trong dòng giảng thay. Các vị này đều xin kiếu, vì chưa chuẩn bị soạn kỹ nội dung bài giảng.

Bấy giờ, Bề Trên Casianô cho gọi thầy Antôn và truyền cho thầy phải giảng, thầy Antôn vì khiêm tốn không dám nhận nhiệm vụ này, vì từ thưở vào dòng, thầy chưa giảng bao giờ. Nhưng vì vâng lời bề trên, thầy lên toà giảng ngay.

Thấy Người đứng trên toà giảng, các tu sĩ đều ái ngại cho thầy. Một kẻ chỉ quen quét nhà, dọn rác, rửa bát mà dám lên giảng dạy ư? Nhưng khi thầy Antôn giảng thao thao bất tuyệt về đề tài "Đức Kitô đã vâng lời cho đến chết vì lòng thương chúng ta" thì mọi người mới rất đỗi ngạc nhiên trước tài hùng biện của thầy Antôn, thầy đưa ra những lý mạnh, lẽ cao, dẫn chứng lời Thánh Kinh, lời giáo phụ một cách mạch lạc, chính xác như thể là một bậc thầy chuyên về giảng thuyết xưa nay vậy. Giọng thầy thì âm vang, lời thầy thì sốt sắng thấu tận lòng người nghe. Từ Đức Giám mục cho đến toàn thể cử toạ đều cảm kích, xúc động và thốt lên rằng: thật từ xưa đến nay chưa được nghe đấng nào giảng hay và thấm thía đến như thế!

Dòng Phan sinh vui mừng có một nhà hùng biện sẽ làm sáng danh Chúa. Bề trên Casianô liền ban bài sai cho phép thầy được đi giảng khắp miền lân cận. Đồng thời, Người cũng loan báo cho thánh Phanxicô biết nữa.

Thánh phụ mừng lắm, ngước mắt lên trời tạ ơn Chúa: "Chúa đã ban cho chúng con một người xuất sắc". Rồi người truyền cho thầy Antôn phải dạy thần học cho các tu sĩ trong dòng. Người vâng lời dạy thần học trong các tu viện Phan Sinh thuộc nước Ý và nước Pháp công việc rất thành công.

Nhưng Thiên Chúa muốn chọn thầy làm đèn sáng cho thiên hạ, nên chẳng bao lâu, thánh Tổ phụ truyền cho thầy giảng cho kẻ tội lỗi, người rối đạo, hối cải ăn năn tại các nước Ý và nước Pháp. Với sứ vụ tông đồ ấy, thầy đã hoàn thành với vô vàn hiệu quả thiêng liêng, trong vòng 10 năm từ khi thầy mới 25 tuổi cho đến khi thầy qua đời.

Bấy lâu trước đây, thiên hạ chưa từng thấy có đấng nào giảng dạy sốt sắng và làm nhiều phép lạ cho bằng (có lẽ chỉ có thánh Vinh sơn, hai thế kỉ sau mới sánh kịp). Danh tiếng thầy Antôn vang dồn khắp mọi nơi, ai ai cũng háo hức muốn thấy tận mặt, nhìn tận mắt, nghe tận nơi. Khi được tin thầy đi đến đâu, với người nông dân thôn dã thì bỏ cả vụ mùa, công việc đồng áng, người ở thành thị thì dù đang bán buôn, cũng đóng hết cửa hàng… tuốn đến để nghe thầy giảng dạy, có kẻ đi suốt đêm mà đến. Số thính giả từ một vạn đến ba bốn vạn người, thầy giảng dạy ngoài trời, ở công viên, giữa phố xá, chợ búa và có khi ngay cả ngoài đồng.

Ngoài tài hùng biện tự nhiên, dường như thầy còn có sự hấp dẫn siêu nhiên nữa. Khi thầy đứng giảng, thì người ta tưởng như nghe một vị thiên thần đang nói với mình. Lý lẽ mạnh, cung giọng thiết tha, trầm ấm, truyền cảm của thầy làm cho nhiều kẻ lòng chai dạ đá cũng phải mềm ra. Đã biết bao kẻ tội lỗi ăn năn trở về đàng ngay, bao kẻ rối đạo được ơn trở lại, bao kẻ thù địch được thuận hoà êm ấm, người bất hạnh được được trả ơn, trả của… Chúa cũng cho thầy làm phép lạ nhãn tiền để khuất phục kẻ chai lòng cứng dạ.

Trải qua mười lăm năm lưu thuyết, khắp các vùng hai nước Ý và Pháp, thầy Antôn cùng với lời giảng, đã làm vô vàn phép lạ đến nỗi người đương thời gọi thầy là "Ông Thánh hay làm phép lạ!" (còn tiếp)

Áo Nâu, Anh thân yêu,

Em thật là đoảng! Đang tập hát Lễ Giáng sinh, khi nghe hát bài ca "Vinh Danh Thiên Chúa... An Bình dưới thế cho người thiện tâm". Em chia trí lo ra quá trời, vì nghĩ đến một người bạn.

Người bạn ấy tên là An Bình, cái tên đọc lên nghe thật dễ thương vì cứ nghĩ đời chị là cả một Thái Bình Dương... Nhưng không. Dầu là Biển Thái Bình cũng có những ngọn sóng thần, những làn nước xoáy, thì đời An Bình cũng như thế. Em kể Anh nghe nhé.

Chị có một ông chồng suốt ngày chỉ biết say sưa đập phá, đòi hỏi... Ra ngoài xã hội, thì ai cũng nghĩ anh ta là người tốt, nhưng khi về đến nhà thì hoàn toàn ngược lại, và xem vợ con như là nơi để anh ta trút giận.

Ông bà có nói "Một điều nhịn là chín sự lành." Đó là một kinh nghiệm đúc kết từ bao đời, và An Bình đã xem đó như là một giáo huấn không thể không thực hiện. Chị đã thực hiện như thế. Trước mặt chồng, dù muốn dù không, lúc nào chị cũng tỏ ra ngoan hiền nhịn nhục, phục tùng chồng vô điều kiện, chưa bao giờ dám cãi chồng một lời, dù có biết chồng sai đến mười mươi. Sự kiện nhẫn nhục ấy khiến cho nhiều người nói vào nói ra; cả chị em họ hàng cũng cho rằng chị làm như thế là nhẫn nhục quá đáng, khiến cho chồng “được đàng chân lân đàng đầu”. Can ngăn mãi không được, họ xa lánh chị dần dần và để mặc chị, chẳng ai để ý gì mỗi khi chồng hành hạ chửi mắng. Đời chị từ đó ngày càng lún sâu vào cô đơn buồn tủi. Nhưng chị vẫn nhịn nhục vì không muốn cho gia đình mất bình yên, không muốn cho chồng mất uy tín đối với con và với xã hội, không muốn con cái mang tiếng với bạn bè. Chị vẫn nhẫn nhục chịu đựng trong đau khổ và buồn chán.

Nhưng từ khi An Bình vào Phan Sinh, chị hiểu ra rằng" nhịn nhục cũng có cái niềm vui của nó, vì nó đưa mình đến gần với Chúa hơn, gần với Chúa Can-vê hơn.

Áo Nâu, Anh thân yêu. An Bình làm được điều này vì hiểu ra rằng Hôn Nhân đã được Chúa nâng lên hàng Bí tích, thì Chúa sẽ giúp bảo tồn hạnh phúc cho mình. Từ ngày chị khấn Dòng Phan Sinh Tại Thế, Chị cầu nguyện liên lỉ; chị dùng những kinh nghiệm tích lũy từ nhiều lần nhịn nhục, để lại tiếp tục nhịn nhục. Chị dùng chút thời gian bòn mót được để đi làm việc bác ái, săn sóc người già cả bệnh hoạn neo đơn; chị dùng chút tiền còm chắt chiu được, để mua những thứ cần thiết mang đến biếu tặng những người bị xã hội bỏ quên.

Thế rồi An Bình được Chúa giúp. Chúa đã tác động trên chồng chị, Từ gương sáng của chị, chị được người chồng suy nghĩ và yêu mến. Những những ngày gần đây, anh ấy đã quay về với thực tại, với hạnh phúc mà vợ anh vẫn canh cánh mang đến cho anh và cho gia đình.

Em chúc mừng An Bình và cám ơn Anh đã đồng hành với An Bình trong suốt thời gian mấy năm gần đây, để chị ấy luôn nhịn nhục mọi người và yên tâm phục vụ người nghèo.

Chúa đã giáng trần rồi Chúa ơi!

Chúng con mừng đón Chúa ra đời

Ngài đến mang theo bao hy vọng

Xoá sạch khổ đau những cảnh đời

Bắt cóc tống tiền Chúa thấy không?

Con người tàn nhẩn tự trong lòng

Chú ruột quên đi tình máu thịt

Gia đình chỉ thấy những ngày đông

Đông đã qua rôi xuân sắp sang

Chúng con vui đón tết huy hoàng

Có hoa khoe sắc và có bướm

Người người hớn hở tiếng reo vang.

 Hồ Nguyễn

Trong cuộc sống thường có nhiều điều làm người ta lo sợ: sợ nghèo khổ đói khát, sợ bệnh tật tai ương… Bên cạnh đó lại có nhiều thứ đáng sợ mà con người lại không sợ; ấy là sợ mất tình nghĩa, mất nhân cách, lý trí, lương tâm, công bình, danh dự, uy tín, bình an của tâm hồn… Và nhất là sợ mắc nợ với nhiều thứ nợ như: tiền bạc, nhân nghĩa, yêu thương...

Giữa thập niên bảy mươi, quê tôi nghèo lắm, nhưng trong cái nghèo đó có nhiều cái thật giàu: giàu tình, giàu nghĩa, giàu tình tương thân tương ái. Sau một ngày vất vả mệt nhọc nơi ruộng đồng, tối tối lại tìm đến nhau trò chuyện bên ngọn đèn dầu mù mờ để cho nhau những nụ cười, những giây phút thư giản. Có khi cầm chiếc đèn cốc tìm nhau xin miếng củi để về thổi cơm, xin nhau miếng đường, chia nhau hạt muối, có khi mượn nhau từng hạt gạo…Thỉnh thoảng em có chiếc áo mới đi khoe cả xóm, cả xóm cùng vui. Chị mua được đôi dép để cho cháu đến trường ai cũng chúc mừng. Nấu nồi chè, nồi khoai, nồi bắp chia nhau cả xóm.

Khi kinh tế khó khăn hơn, không ai còn có thể giúp nhau chút gì về vật chất thì vẫn cho nhau những lời nói vui mang lại nụ cười. Chia nhau nỗi xót xa khi biết hôm nay nhà hàng xóm phải ăn cháo. Buồn vợi vời khi nhà người bên cạnh có người đau không tìm đâu ra miếng thuốc. Có tang ma, ai cũng nghèo xơ xác nhưng vẫn đem đến cho tang gia bó rơm, nắm củi, ít cọng rau xanh còn đầy mũ mới hái từ bờ ruộng. Cùng nhau ngồi suốt đêm bên quan tài cho căn nhà bớt trống vắng, lạnh lẽo, hy vọng tang gia vơi được chút gì đó đau thương...

Thời gian dần trôi, người người bỏ xứ ra đi bởi không chịu nổi cái nghèo trói buộc. Mười năm, hai mươi năm sau, thỉnh thoảng gặp lại láng giềng ngày nào, họ chẳng thèm nhìn nhau vì họ đang sống ở những nơi tưởng chừng như không hề thấy bóng người nghèo. Có lẽ ký ức ngày xưa thật đáng sợ, thật đáng buồn làm cho họ muốn xoá đi quá khứ; muốn quên đi những tháng ngày bần cùng, khốn khổ. Cũng có thể hôm nay cuộc sống họ đã được trang bị bằng vật chất chứ không là tình làng nghĩa xóm của ngày xưa nữa.

Hôm qua, người bạn thân năm nào gọi điện cho tôi. Hắn nói: "Tao nợ xóm làng, quê hương, nợ những người thân của mình nhiều quá. Những món nợ này chẳng bao giờ trả nổi, dù tao đang ở một đất nước rất văn minh, và kinh tế của tao không đến đổi nào." Nghe câu nói ấy, tôi cảm thấy lòng mình ấm lại khi có người còn nhớ đến những chuyện ngày xưa. Nhớ từng cọng rau, củ khoai, hạt muối từng chia cho nhau, nhớ từng giọng nói đặc sệt của người miền quê... Tôi trả lời: "Ừ! Nợ gì cũng có thể trả được nhưng nợ tình thương thì mãi mãi và mãi mãi chẳng bao giờ trả được. Cũng món nợ này mà ngay trên Thiên Quốc các anh chị em trên ấy vẫn đang trao trả cho nhau từng chút, từng chút… Nếu ở trần gian người ta biết rằng mọi người đều mắc nợ nhau, và cố gắng trả cho nhau thì thế giới sẽ đẹp biết bao, Chúa sẽ không bị đóng đinh hằng ngày bởi tội lỗi của con người. Và thánh Phaolô không phải nhắc nhở: "Anh em chớ mắc nợ gì ai, ngoài món nợ tương thân tương ái" (Rm. 14:8).

Lạy Chúa con ước ao rằng: người và người luôn mắc nợ nhau, để luôn nhớ nhau, khao khát nhau, sống cho nhau, và vì nhau. Để cùng trao tặng nhau những gì quý giá nhất giữa người và người là tình yêu thương... Amen.

Tôi và Bà xã đang ngồi xem TV trong phòng khách, một chương trình nói về đời sống thiên nhiên bên Phi châu. Hai người im lặng; nàng nhâm nhi đậu phọng; tôi, chén trà nóng trong tay.

- Anh ơi!

- Ơi!

Cứ mỗi lần nghe nàng thỏ thẻ ngọt ngào "Anh ơi", nhất là những lúc chỉ có tôi với nàng, thì tôi lại chuẩn bị tư tưởng để trả lời: “Ơi, gì thế em?" và 10 lần như một, nàng sẽ đề nghị: “Cuối tuần này mình đi ăn... hoặc... Ngày mai anh đi phố với em không?” Dĩ nhiên câu trả lời phải là có. Nhưng lần này, nàng im lặng làm tôi ngạc nhiên. Một lát sau, nàng lại gọi:

- Anh ơi! Bộ anh không thấy em nhìn anh nãy giờ hả?

- Không! Mà có chuyện gì không em?

- Em hỏi thiệt anh nha! tôi bỗng giựt mình tự hỏi: có chuyện gì đây.

Hơn 30 năm chung sống êm đềm, nàng chẳng đã từng hỏi tôi nhiều chuyện, nhiều thứ... nhưng lần này thì khác, nàng có vẻ chú ý lắng nghe hơn. Hay là... truy vấn gì đây? Tôi hồi hộp chờ đợi.) Em hỏi thiệt anh nha! Sao anh hiền quá vậy?

- Anh có dữ hồi nào đâu? Nhất là với em, anh vẫn hiền lành dễ thương.

- Ai nói anh hiền? Bỏ đi! Em muốn nói là từ ngày anh vào Phan sinh, coi anh hiền ghê! ai nói gì cũng được, ai chê, ai khen, anh cũng vui vẻ, "xí xái". Hiền quá như vậy, có khi nào người ta nói mình... ngu không anh? Xin lỗi anh, em dùng tiếng có hơi "kỳ cục", em không có ý xấu.

Trời ơi, tôi vào Dòng Phan sinh là để tu tỉnh, để có bạn bè đàng hoàng, để học Thánh Kinh, để có cha Linh hướng chỉ bảo, để làm việc tốt lành phước đức... mà có người nói tôi vào Phan Sinh là ngu, hay vào Phan sinh rồi thì trở thành ngu! Tôi lựa lời nói với Bà xã:

- Thì có sao đâu em, ai nói người đó nghe, thây kệ họ. Nhưng hiền khác ngu khác, hiền là hiền lành không chấp nê, là biết mà tha thứ; còn ngu là u tối không biết gì. Anh chị em Phan sinh mình hiền lành độ lượng, tuy lớn tuổi, bình dân, nhưng gì cũng biết, chi cũng hay, tỉnh táo lắm, lại có nhiều kinh nghiệm sống ở đời. Thử có ai nói điều sai quấy hay nói nặng nói nhẹ xem, họ biết liền.

- Nhưng tại sao phải vậy anh hả? Cái gì đúng, mình nói đúng, sai nói sai; biết thì thưa thốt, không biết dựa cột mà nghe, đừng có “nổ”, đừng chèn ép nhau quá đáng!

- Anh đồng ý với em, trong cuộc sống chung, ở bất cứ tập thể nào từ gia đình đến đoàn thể, Dòng tu hay Cộng đồng Giáo xứ... cần phải có lý và có tình. Có lý, hợp lý là để công việc “chạy”, để có sinh hoạt sống động. Có tình là để mọi người vui vẻ cùng làm, cùng tham gia trong tinh thần yêu thương, huynh đệ, tôn trọng nhau. Theo anh, anh chuộng có tình hơn có lý; mà để đi vào "con đường tình", không gì hay hơn là tinh thần khiêm hạ, nhường nhịn, khó nghèo của Cha Thánh Phanxicô. Người mình nói: "Một sự nhịn là chín sự lành". Nhẫn nại nhịn nhục đã quí, nhẫn nại nhịn nhục hi sinh vì Chúa lại còn quí hơn và đi vào chiều kích tâm linh thánh thiện hơn. Em còn nhớ câu chuyện "Niềm vui hoàn toàn" không?, lật sách "Thánh Phanxicô Assisi" của tác giả Antôn từ trang 197 đến trang 200, em đọc lại xem. Cha Thánh nói: “Nếu tất cả anh em Hèn mọn đều là gương mẫu thánh thiện, làm được nhiều phép lạ chữa lành thể xác, tâm hồn, nói tiên tri, nói được tiếng lạ, tiếng các thiên thần, có tài hùng biện giảng cho toàn thể nhân loại trở về với Đức tin,... thì đó cũng chưa phải là Niềm vui tuyệt đối!. Nhưng nếu chúng ta bị chính anh em chúng ta đối xử tệ, bạc đãi, cười chê, nhục mạ... mà chúng ta vẫn nhịn nhục, chịu đựng một cách nhẫn nại, vui vẻ, bình an, không nóng giận, không oán thù, sẵn sàng tha thứ vì lòng mến Chúa Kitô chịu đóng đinh, thì anh em nhớ ghi lấy đó mới là Niềm vui hoàn toàn. Kể các ơn Chúa ban cho chúng ta thì ơn sẵn sàng chịu đựng mọi nỗi gian nan đau khổ ở đời vì lòng mến Chúa và vui vẻ mà tha thứ tất cả, là ơn quí nhất"

Cha Trợ úy, Anh Trưởng luôn nhắc nhở anh chị em Phan sinh mình phải thật thà, khiêm tốn, nhường nhịn, chịu đựng nhau; đừng tranh đua, hơn kém, giúp nhau học tập sống Đức Ái. Dù gì thì trong gia đình là vợ chồng con cái, trong Đoàn là anh chị em thiêng liêng, trong Giáo xứ cũng là anh chị em con một Chúa ... rồi còn phải mở rộng ra, đến với mọi người, mọi vật nữa chứ!

- Em có nhớ tại sao anh em mình vào Phan sinh không?

- Dạ thưa nhớ! Tại cha Kim Long.

- Ủa! Sao lại có cha Kim Long ở đây?

- Thì tại cha Kim Long phổ nhạc bài "Kinh Hòa Bình" của Thánh Phanxicô mà bây giờ cả thế giới đều hát Kinh Hòa Bình. Bài hát thiệt hay và có ý nghĩa. Em thuộc lòng, nhưng hay hát lộn câu "Lạy Chúa, xin hãy dùng con như khí cụ bình an của Chúa" với câu "Lạy Chúa, xin hãy dạy con, tìm an ủi người, hơn được người ủi an”. Hát lộn câu trên xuống câu dưới, thành ra hát cứ lập đi lập lại như một liên khúc "non stop".

- Bài Kinh Hòa Bình của Thánh Phanxicô là đỉnh cao của Linh đạo Phan sinh, là bản sao chép của "Tám mối phúc thật", nói lên tinh thần Hòa bình và Khiêm hạ của Cha Thánh và các con cái Ngài. Kinh Hòa bình có 2 phần rõ rệt. Phần đầu, trừ câu thứ nhất “Lạy Chúa từ nhân, xin cho con biết mến yêu và phụng sự Chúa trong mọi người"; từ câu thứ 2 đến câu thứ 8 “Lạy Chúa xin hãy dùng con như khí cụ bình an của Chúa, để con đem yêu thương vào nơi oán thù ... đem niềm vui đến chốn u sầu”, anh ngờ rằng những câu này không phải của Thánh Phanxicô, có thể do các anh em Ngài hay người sau thêm vào, vì ý tưởng cao vọng, mạnh mẽ, sâu sắc. Phần 2, từ câu "Lạy Chúa xin hãy dạy con tìm an ủi người hơn được người ủi an... đến...Chính lúc chết đi là khi vui sống muôn đời” ý tưởng của phần này khiêm tốn và thực tế hơn, hợp với con người hèn mọn Phanxicô hơn.

Mấy chục năm trước, nhờ nghe hát bài Kinh Hòa bình này tại nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế Kỳ Đồng mà anh cứ suy nghĩ, tìm hiểu rồi xin vào Dòng Ba Phan sinh, để rồi bây giờ bị chê là khờ, là ngu. Xin lỗi em, ở đời, ai là không một vài hay nhiều lần khờ dại? Anh cũng vậy, mà lần khờ dại nhất của anh là... lấy em làm vợ!

Bà xã tôi đứng phắt dậy, chạy lại ôm cánh tay tôi, và nói:

- Anh mà khờ! Ai nói anh khờ, chỉ em coi. Mà anh cũng có phước lắm mới cưới được em. Biết bao người ngấm nghé em mà anh phỗng tay trên làm họ buồn muốn chết.

- Không, anh khờ thật mà, khờ để được Thánh nhân đãi. Em không nghe câu nói "Thánh nhân đãi kẻ khù khờ" sao? Nhưng nếu phải quay trở lại cái "hồi đó”, anh cũng vẫn khờ để được cưới em, để mình được hạnh phúc như ngày nay... thành ra nhất thời phán đoán “khờ” hay “khôn” là hồ đồ, là nhìn phiến diện. Đánh giá một việc làm, một sự kiện, phải nhìn vào thành quả. Anh chưa thấy ai vào Dòng Phan Sinh mà xấu ra. Đồng ý, nhiều anh chị em Phan sinh còn chưa được tốt, trong Dòng Phan sinh cũng có nhiều chuyện này kia ...nhưng Dòng là nơi học tập để “nên thánh", chưa "thành thánh" đâu. Mình còn phải học tập nhiều nữa kia, nhưng mình cố gắng noi gương Cha Thánh sống khiêm nhường, hiền lành, thật thà, yêu thương quí mến nhau...còn những chuyện "thị phi", mình cũng nên "bỏ ngoài tai", chứ không thì tai nó đầy, lấy chỗ đâu “Nghe Lời Chúa”, nghe cha giảng, nghe tâm tình của anh chị em? Em nghĩ sao?

Nàng bèn phán một câu làm tôi phổng lỗ mũi:

- Em biết mà, anh của em đã hiền, từ ngày vào Phan sinh, anh còn hiền hơn!

 Nguyễn Đình Nam

Sư phụ đang chuẩn bị cho đệ tử ra ứng thí:

- Nếu bảo con chọn ba chữ khởi bằng chữ T, con lựa những chữ nào?

- Bạch sư phụ, con xin chọn Tình, Tôi, Tu.

- Khai triển!

- Thưa, chữ Tình ghép với thân, thương, tự, yêu (tình thân, tình thương, tình tự, tình yêu) đều hay cả; ghép với dục (tình dục), coi chừng có thể dẫn tới loạn tình! Đây là loại tình không dấu huyền nên Tình thành Tinh rồi! Muốn thoát khỏi yêu tinh phải đánh dấu hỏi, dấu nặng hay dấu ngã: Tỉnh thức, Thanh Tịnh, Tĩnh tâm…Nhưng vẫn phải luôn tự chế đừng lo liệu bỏ thêm dấu sắc: Tính toán thì đâu còn tình yêu thuần túy nữa !

- Được; Còn Tôi thì sao?

- Tôi chỉ khá có một chỗ thôi: tôi luyện; nghĩa là Tôi không phải là cái tôi! Kỳ dư, bỏ thêm dấu nào cũng dễ sợ hết: Tôi, Tối, Tồi, Tội. Bảo sao cái tôi không đáng ghét cho được! Đó là chưa kể lắm lúc Tôi trịch thượng tự phong mình là Thánh. Thánh-Tôi (xin chớ có nói lái, nếu không muốn bị «Thánh-Tôi» nổi trận lôi đình phóng hỏa tiêu diệt).

- Khá! Triển khai chữ Tu đi!

- Tu hầu như ghép vô chữ nào cũng tuyệt hảo: ẩn tu, chân tu, tu chỉnh, tu đức, tu kín, tu luyện, tu nhân, tu sửa, tu tâm, tu thân, tu tiên…

Bỏ dấu sắc: Tú (đẹp): thanh tú, tinh tú, tuấn tú, ưu tú… Bỏ dấu nặng: Tụ (gom lại), tích tụ, qui tụ, đoàn tụ, tụ họp.Nhưng vẫn phải thường xuyên cảnh giác: coi chừng tu huyền… Tù nếu tu dõm!

- Ba chữ Tình-Tôi-Tu, thích chọn chữ nào nhất.

- Dạ, chữ Tu vì đi thi mà tu hỏi Tủ là "trúng tủ" con rồi !

- Khá lắm. Bây giờ qua các chữ bắt đầu bằng Th.

- Dạ, con cũng xin chọn ba chữ: Thân, Thù, Thương.

- Trình bày đi!

- Thân huyền Thần: thân xác không tinh thần chỉ là một xác chết vô hồn. Chữ thân thường đi đôi với chữ thương (bạn bè thân thương, thương người như thể thương thân…), nhưng dù thân thì thương vẫn phải coi nặng sự cẩn trọng trong giao tiếp với tha nhân (thân nặng Thận, thận trọng), kẻo thân hỏi Thẩn, đâm ra thơ thẩn, lạc lối…đánh mất tình thân!

- Tiếp!

- Thù không để lộ dấu (không đánh dấu) là Thu mọi độc chất tích tụ trong người cho chúng đậm thêm độ độc, chực chờ phun xối xả vào người mình thù. Lúc nào cũng tự hỏi đã phòng Thủ (thu hỏi thủ) đúng mức chưa. Và vì đặt nặng việc tự thủ quá đáng nên gần như hoàn toàn khép kín, Thụ động (thu nặng thụ!) Luôn luôn trong vị thế sẵn sàng đối phó với kẻ thù nên rất sắc bén đề phòng bị tấn công (thu sắc Thú), y như con thú bị thọ thương!

- Được đấy. Tiếp!

- Hỏi sao thấy Thương quá là tức khắc có câu trả lời: được Thưởng mà không hay (thương hỏi thưởng)! Thương mơ huyền quá cũng là chuyện Thường tình thôi (thương huyền thường)! Thương nặng quá cũng vô hại vì… hướng Thượng mà! (thương nặng thượng).

- Thân, Thù, Thương, con coi trọng chữ nào?

- Thưa chữ Thương; vì ra trường thi, đã trúng tủ còn được Thương nữa thì còn gì bằng!

- Đúng! Con chắc chắn đỗ đạt thành danh. Thầy chỉ còn muốn hỏi con một điều chót: giữa hai chữ Tiên và Tương, con chọn chữ nào?

- Thưa, chữ Tương.

- Lý do?

- Chữ Tiên thì gần như ai ai cũng ưa thích: sướng như Tiên! Hầu như bỏ dấu nào cũng "đã" hết: sắc Tiến, huyền Tiền, nặng Tiện! Nhưng, nếu chữ tiền liền với chữ tiên một vần thì vẫn chập chờn một vấp ngã rất nguy hiểm (tiên ngã Tiễn). nếu có tiền mua tiên cũng được thì có quá nhiều tiền chắc chắn sẽ được rất nhiều kẻ hâm mộ, ưu ái mưu toan tiễn đưa mình sang bên kia thế giới để họ được cơ hội "sướng như tiên"!

Chữ Tương, thoạt nhìn kém hấp dẫn hơn chữ Tiên. Con người vị kỷ sẽ tự nhủ: hơi đâu lo chuyện bao đồng tương ái, tương kính, tương thân, tương trợ, tương tư cho nhọc công, cho vướng bận sầu khổ! Nhưng với tâm hồn vị tha, ngoài những "chuyện bao đồng" vừa kể -đối với những tâm địa chỉ biết có ta thôi- còn biết bao điều ngay lẽ phải xuất phát từ chữ Tương: tương cầu, tương cố, tương đắc, tương đối, tương đồng, tương đương, hỗ tương, tương kiến, tương nhượng, tương phùng, tương quan, tương tế, tương tợ, tương ứng, tương xứng…

Ngoài ra, nếu năng hỏi han lương tâm về tương quan với tha nhân sẽ cập nhật hoá đúng mức hệ tư tưởng (tương hỏi Tưởng), đặt nặng vìệc phát huy trí tưởng tượng (tương nặng Tượng), nhằm phong phú hóa khả năng sáng tạo, đồng thời điều chỉnh tầm nhìn cho thêm phần sâu sắc về ngoại giới hầu bắt gặp chân tướng của sự vật (tương sắc Tướng); và qua tâm ý huyền diệu sẽ cảm thông tường tận (tương huyền Tường) tâm hồn anh chị em chung quanh mình…

- Khá lắm! Khá lắm! Con đã chọn con đường Tu-Tương chứ không Tu-Tiên. Tu-nhập-cuộc chứ không Tu-lánh-trần. Nói cách khác là Tu-Tại-Thế. Thầy chỉ nhắc lại con, đã cầm cày thì đừng quay mặt nhìn về phía sau nữa. Cũng lưu ý con về hiểm nguy lạc hồn manh nha từ tính cao ngạo. Tư tưởng lệch lạc có thể dẫn con đến cõi đời dẫy đầy ảo tưởng mà điểm đến sẽ là ngõ cụt hoang tưởng.

Hãy xô cửa phòng khảo hạch nầy, mạnh dạn bước ra trường thi, cũng là trường đời. Con sẽ không bao giờ trơ trọi đâu…Tương Lai đang chào đón con!

 LTL. Mộng Lệ An, mùa thi PSTT 2007