Hài Nhi yêu kính của con ơi!

Cớ sao Người từ bỏ Ngai Trời,

Hạ mình xuống nơi tù đày tội lỗi,

Trong đêm đông khuya vắng lạnh băng?

Hỡi trần gian, ai có thấu hay chăng?

Gió mùa đông làm rách da Người.

Người lạnh lẽo trong hang lừa tăm tối,

Cỏ rơm khô sao đủ ấm Chúa tôi!

Người nằm đó phận Hài Nhi yếu đuối,

Khóc chào đời, nhân thế có ai hay?

Mặc sương rơi, mặc tăm tối bủa vây,

Cha với Mẹ nhìn con lòng se sắt.

Con hoài niệm nghe lòng đau quặn thắt,

Máng cỏ kia giường của Chúa Hài Nhi.

Bêlem đây, nơi Chúa chọn chào đời,

Hang đá ấy, chính là nhà Chúa ngự.

Lạy Thiên Chúa dâng Ngài giòng tâm sự.

Con thật nghèo nhưng Chúa lại nghèo hơn.

Biết lấy chi mà đền đáp muôn ơn,

Bởi tình Chúa địa cầu khôn sánh nổi.

Tình Chúa đẹp, như mặt trời lấp lánh

Tình con thơ, như giọt nắng không hơn…

â Mục Đồng

Để đón mừng Chúa Giáng sinh, Thánh Phanxicô đã cho dựng lại cảnh máng cỏ trong một hang đá nằm trên một ngọn đồi ở làng Greccio, nước Ý. Một số người nói rằng có một phép lạ xảy ra, đó là chính Chúa Hài đồng đã hiện thành người thật - nhưng thật ra phép lạ thực sự là chính Thánh Phanxicô trước hết đã khám phá và hiểu được lòng khiêm hạ của Ngôi Hai Thiên Chúa qua sự nhập thể của Ngài.

Chỉ còn 15 ngày nữa là đến Lễ Giáng sinh. Thánh Phanxicô đang sống ẩn dật tại làng Fonte Columbo, nước Ý. Ngài mới ở Rome về. Đây là lần cuối ở Rome để xin Đức Giáo Hoàng phê chuẩn luật dòng trước khi ngài qua đời sau 3 năm tiếp đó. Một khoảng thời gian ngắn đầy đau đớn của thể xác, và cả sự đau đớn của 5 dấu thánh mà Chúa ban cho.

Ngài tự hỏi làm thế nào để đón mừng lễ Giáng sinh đây? Ngài nhớ lại chuyến viếng thăm Đất Thánh ở Bêlem. Có nên dựng lại cảnh Chúa nằm trên máng cỏ không? Tại sao không? Những câu hỏi đó hiện ra trong đầu Ngài.

Thế là ngài bắt đầu tiến hành. Có một hang đá ở làng Greccio... Thánh Phanxicô có một người bạn rất tốt. Ông ta tên là Giovanni Vellita mà ngài đã gặp trên đường đi rao giảng. Giovanni là một người trong quân đội, lãnh chúa của làng Greccio, Giovanni đã được thuyết phục bởi những lời rao giảng của thánh Phanxicô, đã từ bỏ những vinh hoa của trần thế và cố gắng bắt chước sống một đời sống như thánh Phanxicô. Tin vào tình bạn, Thánh Phanxicô nói với Giovanni rằng: "Nếu anh muốn mừng Lễ Chúa Giáng sinh tại Greccio, hãy mau chuẩn bị kỹ lưỡng điều tôi sắp nói cho anh nghe đây. Đó là tôi muốn nhắc lại kỷ niệm Hài nhi sinh ra ở Bêlem. Tôi muốn thấy trước con mắt trần thế của mình những khó khăn của Hài nhi khi sinh ra, nằm trên máng cỏ, với những con bò lừa đứng bên cạnh..." Thế là Giovanni tức khắc bắt đầu tiến hành. Những người khác chuẩn bị đuốc và đèn cầy để thắp sáng ban đêm. Máng cỏ được chuẩn bị trong hang đá. Người ta cũng mang bò lừa vào trong hang. Khi Phanxicô đến nơi, ngài rất là vui mừng.

Đêm trọng đại đã đến. Người ta bắt đầu rước kiệu, họ mang theo đuốc và đèn cầy. Những lời ca tiếng hát vang cả khu rừng trên ngọn đồi. Họ đã khám phá lại niềm vui thời niên thiếu. (Ngày nay tại làng Greccio, người ta có thể còn nhìn thấy tảng đá - khoảng 3 feet chiều cao và 2 feet chiều rộng – trên đó được che phủ bằng cỏ tranh. Mặt trên tảng đá và chân tảng đá mang một màu xám nâu với một lằn xám ở giữa tảng đá. Mặt tảng đá có một đường trũng hình chữ V hơi sần sùi. Nơi đây ngày trước một tượng gỗ khắc hình Hài nhi được đặt trên tảng đá này. Ngày nay người ta không còn nhìn thấy tượng thánh Giuse và Mẹ Maria, ngoại trừ hình 2 con bò và lừa.)

Khi dân làng và các tu sĩ họp lại đông đảo chung quanh hang đá, một linh mục bắt đầu cử hành thánh lễ. Thánh Phanxicô đã giảng thuyết cho mọi người. Người viết lại bút tích Thánh Phanxicô là thầy Thomas Celano cùng thời có nói: "Đấng Thánh (Phanxicô) của Thiên Chúa đứng trước máng cỏ thở mạnh, lòng tràn ngập tình yêu với một niềm sung sướng tuyệt vời… Người hát một đoạn Tin Mừng với một giọng hát vang vọng, trong sáng như mời gọi mọi người đến nhận những phần thưởng cao quí nhất. Tiếp đến người giảng cho mọi người đang đứng đó và nói lên những lời rất lôi cuốn liên quan đến sự sinh ra của một vị Vua nghèo khó tại một làng nhỏ ở Bethlehem… Khi ngài nói đến chữ "Hài nhi Bêlem" hoặc là "Giêsu", ngài liếm môi để thưởng thức vị ngọt của những chữ này mang lại.

Những lời tường thuật không nói đến hài nhi nằm trên máng cỏ là người thật hay chỉ là một hình tượng bằng gỗ. Có lẽ là hình tượng, bởi vì theo tài liệu ít nhất là một người trong dân chúng đã "nhìn thấy hài nhi trở nên sống động".

Việc diễn lại ở đây cảnh Chúa Giêsu sinh ra một cách sống động không phải là lần đầu tiên. Tuy nhiên thánh Phanxicô đã đưa ra một cái nhìn sâu xa hơn qua hình ảnh máng cỏ khác với cách chúng ta nhìn thấy trong thời đại này. Như đã nói ở trên, thánh Phanxicô muốn cho dân làng lúc đó thấy Chúa Giêsu lúc sinh ra đã chịu nhiều sự khó khăn của một hài nhi. Người nhìn thấy Hài nhi bị tước mất sự vinh quang của Đấng Ngôi Hai Thiên Chúa, được sinh ra bởi một người mẹ hiền dịu nhưng vẫn phải bị đưa vào một thế giới đầy thù hận và chống đối.

Thánh Phanxicô muốn nhận thức và giúp dân làng nhận thức một cách chính xác những gì Thiên Chúa đã làm cho dân Người và "đã chọn sự nghèo khó như thế nào vì chúng ta". Chính bản thân thánh Phanxicô trước đó đã chọn sự nghèo khó đắng cay để sống bên lề xã hội, không có của cải hoặc một sự an ninh cho mình. Ngài nhìn thấy Con Thiên Chúa tự đặt mình bên lề thần tính để mặc lấy nhân tính.

Ngài nhìn thấy một con người thật Giêsu, chứ không phải một thần thánh đang ẩn náu đằng sau một gương mặt xác thịt huyền ảo. Lòng khiêm hạ của Đấng Nhập thể và Thánh giá là mối ám ảnh thường xuyên của ngài. Ngài không muốn nghĩ ngợi gì khác ngoài Bêlem và đồi Calvary.

Cuộc sống của thánh Phanxicô, bấy giờ đặt trọng tâm vào đức nghèo khó và khiêm hạ. Ngài nói với các anh em tu sĩ của ngài đừng xấu hổ khi đi xin ăn, "vì chính Thiên Chúa đã trở nên nghèo vì chúng ta… Đức nghèo là gia tài mà Chúa Giêsu Kitô đã để lại cho chúng ta".

Thầy Thomas Celano kể lại "Ngài thường suy niệm về sự khổ đau của Chúa Kitô và Mẹ Thánh với những hàng nước mắt, và ngài luôn xác quyết rằng đức nghèo là "nữ vương" của các nhân đức, khi mà đức nghèo đã được tỏ lộ sáng chói qua vị Vua trời đất và Mẹ Người".

Tình yêu và lòng thương cảm của thánh Phanxicô về mầu nhiệm thương khó của Đức Kitô quá sâu đậm đến nỗi người không còn để ý đến nỗi đau trên thân thể của chính mình. Một năm sau ngày diễn lại cảnh máng cỏ Giáng sinh, thánh Phanxicô cảm nhận được mầu nhiệm thương khó của Đức Kitô qua 5 dấu thánh trên thân thể của người.

Trước thời của thánh Phanxicô, vào thế kỷ thứ 5, Vương cung thánh đường Đức Bà Cả ở Roma có một nhà nguyện được xây cất giống như hang đá ở Bêlem. Vương cung thánh đường này có có tên gọi khác là "Đức Bà cạnh máng cỏ". Thánh lễ Giáng sinh đầu tiên của Đức Giáo hoàng được cử hành tại đây.

Có lẽ các vở kịch về Giáng sinh bắt chước các vở kịch trong lễ Phục sinh được phát triển vào thế kỷ thứ 11. Và vào thế kỷ trước thời thánh Phanxicô, các giáo sĩ ăn mặc giống như "Ba Vua" trong lễ Giáng sinh, các chú chăn cừu và những vai khác trong các câu chuyện Giáng sinh. Những vở kịch Giáng sinh cũng có mặt các thú vật bò lừa sống. Nhưng đối với thánh Phanxicô, ngài làm cho giáo hội công giáo thích thú bằng việc diễn lại cảnh giáng sinh qua hang đá và máng cỏ với nét đơn sơ và nhiệt thành. Sau khi thánh Phanxicô qua đời năm 1226, tục lệ làm máng cỏ vào lễ Giáng sinh đã lan rộng khắp Âu châu.

Sau năm 1600, tục lệ làm máng cỏ trở nên thông dụng của người công giáo ở Âu châu. Đó là nhờ công của các tu sĩ dòng Phanxicô thuộc nhánh "Lúp dài" (Capuchins). Trước thời kỳ Phục hưng (Pre-Reformation) ở bên Anh, vào lễ Giáng sinh người ta có tục lệ làm một loại bánh patê (mince pie) nắn theo hình máng cỏ để có thể đặt hình Hài nhi lên đó. Người Anh theo phái Tin lành (Puritans) chống đối tục lệ đó, vì họ không đón mừng lễ Giáng sinh.

Ngày nay, nếu nhìn thấy những hang đá Giáng sinh thật lộng lẫy với hoa đèn, thánh Phanxicô chắc phải mỉm cười. Tuy vậy, chắc ngài cũng chúc lành cho nhà nào có hang đá Giáng sinh. Có lẽ ngài thích những máng cỏ được xếp đặt ở ngoài trời bên cạnh có các bò lừa sống thật. Và nếu ngày hôm nay ngài đứng bên cạnh một máng cỏ và rao giảng, ngài có thể nói những lời như sau: "Các con hãy nhìn cho kỹ cảnh hang đá Giáng sinh êm đềm này. Hãy nhìn Thiên Chúa trở nên của ăn đời đời trong một nơi chốn của bò lừa ăn. Hãy nhìn những chú mục đồng ăn mặc đơn sơ không lộng lẫy đang đứng bên cạnh Hài nhi nhỏ bé. Hãy nhìn Đức Mẹ, thánh Giuse mặc y phục của những người nghèo. Hãy nhìn và ngửi mùi bò lừa đang đứng gần đó. Hãy cảm nhận lấy cái lạnh lẽo và dơ dáy của hang đá chỉ được thắp sáng bằng một ngọn lửa yếu ớt. Và các con hãy đến thờ lạy Thiên Chúa của các con, Đấng đã mang lấy trái tim con người với lòng yêu thương vĩ đại nhất và cũng mang một niềm đau lớn nhất khi chịu chết cho nhân loại, với cánh tay ôm lấy người tội lỗi, người điên, người cùi và với bàn tay chạm đến những khuôn mặt đau khổ đầy nước mắt và cuối cùng Thiên Chúa bị đâm thâu bởi những chiếc đinh nhọn trên thánh giá. Các con hãy thờ lạy Đấng Thiên Chúa nghèo hèn và khiêm hạ nơi máng cỏ Giáng Sinh."

â Bùi quang Thạch sưu tầm

Áo Nâu; Anh thân yêu!

Giáng sinh đến, người người đều cảm thấy vui, dù là người công giáo, người lương hoặc vô thần ai ai cũng hân hoan. Tại sân các Thánh đường diễn ra “lễ ngoài trời" rất long trọng, với mục đích giới thiệu Chúa đến với mọi người bất kể ở khu vực tín ngưỡng hay vô tín ngưỡng; Rồi hoa đèn, trống kèn, hát múa, reveillon, tiệc tùng, chúc mừng nhau câu bất hủ "Vinh danh Thiên Chúa trên trời, Bình an dười thế cho người lòng ngay". Các em nhỏ thì nhảy mừng vì nhận được những món quà từ Ông già Noel bí mật hoặc công khai trao tặng. Vui thật là vui! Nhưng chỉ có thế thôi sao! Có lẽ nhiều người thấy không có gì lạ lùng hơn phải không Anh? Nhưng em thì lại thấy có nhiều bất ngờ Anh ạ: Từ nhiều năm nay, chưa có đêm giáng sinh nào mà em không khóc. Khóc vì cảm thấy mình bất lực trong việc tạo bình an cho chồng con và hàng xóm, có khi khóc vị bị hất hủi hành hạ. Cũng có lúc khóc vì cảm nhận được hạnh phúc tới dập dồn. Em là đứa mu khóc mà! Nhưng em nghĩ em cũng chỉ là người, mà con người thì đầy dẫy khiếm khuyết. Em cũng gây nhiều bất ngờ như Chúa, chỉ khác Chúa ở ý nghĩa của những bất ngờ mà thôi. Em cảm nhận rằng Lễ giáng sinh gây quá nhiều bất ngờ. Bất ngờ ở chỗ một vị Thiên Chúa lại hạ sinh trong hang bò lừa (!), bất ngờ ở chỗ người hèn mọn nhất: Mấy chú mục đồng ấy; Lại là người đầu tiên đón nhận Tin Mừng. Bất ngờ vì kẻ thông mình địa phương lại không nhận ra Chúa, mà phải chờ mấy vị đạo sĩ từ xa đến. Có lúc em nghĩ mình cũng mù quáng như mấy nhà cầm quyền và mấy thầy luật sĩ tư tế Lêvi, chẳng chịu nhận Chúa. Trong cảnh bần hàn cùng cực ấy chỉ có mấy chú mục đồng, và mấy chú chiên lừa sưởi ấm da thịt Chúa. Đó là của lễ bé mọn, nhưng làm đẹp lòng Chúa hơn cả. Còn em thì sao?

Anh ạ, em nhớ một chuyện vặt kể cho Anh nghe nhé: Một mùa Giáng sinh trước đây, sau khi làm máng cỏ xong, em cảm thấy thật hạnh phúc. Khi đó em nhận thấy Chúa Giêsu nhìn em âu yếm và mĩm cười. Ánh mắt Chúa bao dung lung linh như vì sao mà chưa hề có ai nhìn em như thế, ngẫu hứng em vội dựa vào cung giọng của nhạc sĩ Cao Huy Hoàng, cất tiếng hát 2 câu thơ của em, ghép vào câu hát của chính tác giả: Con vui lắm, hoa Tình Yêu đã nở; Nguyện cả đời sống trọn nghĩa Tình Yêu". "Vì ngoài Chúa ra có nơi nào hạnh phúc? Ngoài Chúa ra có nơi nào bình yên." (Thánh Ca Thuộc về Chúa).

Chúa nghèo như thế, làm sao mà tạo hạnh phúc cho ai? Chúa hèn hạ như thế, tạo bình an cho ai được? Nhưng cái nghèo mà Chúa đang gánh chịu, lại nhắc em nghĩ đến căn nhà dột nát ngả nghiêng của gia đình em, rồi em cũng nghĩ về cuộc sống xa hoa tráng lệ trong các dinh thự cung đình, Em nhớ có nhà văn hào nào đó đã viết: "Quyền lực, nhan sắc, bạc tiền chẳng thêm một chút nào cho hạnh phúc, vì luôn có những âm mưu…" Còn Cha Thánh Phanxicô, từ trên đỉnh của giàu sang, đã tự nguyện từ bỏ để sống cuộc đời hành khất, với một sự bình an tuyệt đối, với một “niềm vui hoàn toàn". Ấy thế, nên Ngài được gắn với “cây đàn" (x.Cây đàn của Thánh Phanxicô của Cha Duy Ân Mai). Em cảm nhận rằng mỗi người trong chúng ta là một nghệ sĩ, điều quan trọng là nghệ sĩ ấy có biết điều chỉnh dây đàn sao cho âm sắc hài hòa, âm lượng vừa đủ, ngân lên tiếng bổng tiếng trầm, tiếng nhặt tiếng khoan, để bản nhạc đạt được du dương thánh thoát, làm vui lòng người nghe, đem lại ấm áp vui tươi bình an cho tâm hồn thính giả.

Vậy chiều nay anh em mình làm hang đá đi Anh. Hai Anh em mình sẽ bổ sung cho nhau, biến cung lòng mình thành Hang Đá: Anh là sứ giả hòa binh, là kho bác ái vô tận; Em theo Anh trải rộng tình yêu ấy ra cho mọi người, bất kỳ ai. Cung lòng ta là Hang đá để làm nơi Chúa hạ sinh, là hang đá ôm ấp tấm lòng những "chú chăn chiên" hèn mọn. Em mong là một hang đá đặc biệt đón nhận và giới thiệu Chúa với mọi người, làm vui lòng mọi người, tạo hạnh phúc cho mọi người. Em mong lòng mình thành một hang đá lấp lánh những ngôi sao, một điểm du lịch Thánh sử. Khi đó Anh là hướng dẫn viên, thuyết mình cho du khách, cầm đèn soi đường cho du khách và nhất là củng cố lòng tin cho du khách. Không chỉ trong đêm Giáng sinh, mà là suốt tháng năm ngày giờ chúng ta còn bên nhau. Đêm An bình, Đêm ơn lành! Em mơ ước trở thành người đem tin vui, đem hạnh phúc đến với anh chị em quanh mình và tất cả mọi người.

Trời gần sáng rồi Anh ạ, Ngày mai hang đá ngoài trời phải xong, hang đá trong lòng phải thật đẹp. Xin Anh giúp em, để Tình Yêu nên trọn vẹn nhé Anh.

â Kim Gương

Sáng nay trở dậy trong cái lạnh cóng người bủa vây mới sực nhớ ra: Gió bấc đã về từ mấy hôm trước và mùa Đông luôn đi đôi cùng gió bấc. Đã vậy, đêm mùa Đông càng lạnh hơn.

Tôi có thói quen khi thành phố im ắng, mọi tất bật ồn ào của ngày chìm sâu trong đêm mới đọc kinh tối; Và sau giờ kinh tối là nghe nhạc vài phút rồi mới đi ngủ. Đêm nay lạnh quá! Ngồi trong phòng, đóng kín các cửa, mặc thêm chiếc áo ấm, quấn tròn mình trong chiếc chăn ấm như con kén mà vẫn co ro bên trang Phúc Âm đang mở với cái lạnh cứ xồng xộc xông vào và len lõi đến tận tâm hồn khiến tâm trí lơ đểnh cho giờ kinh không tròn. Tôi mở nhạc, giọng ca khàn trầm nhừa nhựa của Khánh Ly buồn bã cất lên: "Đêm đông lạnh lẽo Chúa sinh ra đời, Chúa sinh ra đời nằm trong hang đá nơi máng lừa”. Tôi tắt máy bởi lời ca ấy như dao sắc xoáy vào tâm hồn. Nước mắt tôi chực trào ra khi nghĩ đến cảnh giáng sinh của Chúa. Giờ này, tôi, một con người với thân xác to kềnh, có nhà cửa, có phòng riêng, có áo ấm, chăn êm, vẫn không chịu được cái lạnh, vậy mà Chúa tôi, Một Trẻ Thơ lại chào đời trong cảnh nghèo hèn nhất, cô độc nhất, lạnh lẽo nhất. Tôi nhắm mắt thả hồn về Bêlem. Tôi hồi niệm ngày Chúa vào đời, tôi suy niệm Tình Yêu Giáng Sinh, nhưng với lòng trí hẹp hòi của một tạo vật ngu xuẩn như tôi, đến muôn đời vẫn không thể nào suy cho thấu, hiểu cho cùng, viết cho cạn tình Chúa yêu nhân trần đến bao la, vô bờ bến… Nhưng có một điều tôi hiểu rất rõ: Trái tim của loài người từ thưở ấy đã bị đồng tiền ngự trị, nên nhịp đập không vang tiếng yêu thương, khiến tâm hồn lạnh băng như sương tuyết, cho tội lỗi phủ lấp cuộc đời, nên loài người mới đành tâm chối bỏ tình Chúa để ngài phải cô đơn khi xuống đời…

Tôi trở về thực tại bởi những âm thanh bất thường khuấy động trong đêm và khuấy động tâm hồn. Tiếng máy xe của lũ trẻ ăn chơi rú lên ầm ĩ vụt qua. Tiếng bước chân đêm lặng lẽ, vội vả của người thiếu phụ cô độc bên hang xóm. Tiếng quát tháo của người chồng say xỉn, giọng nghẹn ngào đầy nước mắt của người vợ vang lên… Tất cả những âm thanh ấy như những lời than thở, như tiếng ru buồn của những tâm hồn khắc khoải, lạc loài trong đêm không tìm ra lối thoát. Tôi vẫn ngồi co ro buồn thiu bên trang Kinh Thánh dang d&